Ziek gespierd, Nina van Hattum, Joram Bolle en Benjamin Kat. - 2020.

Poster bij de documentaire.

Dit was een ontroerende én verontrustende documentaire, in 2DOC. Regisseurs en NRC-journalisten Nina van Hattum, Joram Bolle en Benjamin Kat tonen het verhaal van Jorjen Neumann (23). Hij wilde net zo gespierd worden als de fitboys op Instagram, maar zijn streven naar dat ideaalbeeld zorgde ervoor dat hij een eetstoornis kreeg.

Anorexia komt het meeste voor bij vrouwen, maar deze documentaire laat zien dat de ziekte ook bij vrouwen voorkomt. Ook mannen worstelen soms met hun lichaam. Spieren zijn belangrijk, soms veel te belangrijk. Jorjen wilde graag gespierd worden, niet dun.

Jorjen voor de spiegel. 

Zo'n sixpack is zijn ideaalbeeld. Zo lang hij dat niet heeft, voelt hij zich minderwaardig. Hij gaat zo lang door, dat een arts hem waarschuwt dat zijn hart het kan begeven. 

Hij ziet eruit als een heel leuke, zachte jongen. Het deed mij pijn te horen dat hij lijdt aan depressies. 

Hij heeft zichzelf ook beschadigd. 

Hij heeft ook een leuke vriendinnetje. Die gaat voor een jaar naar Portugal, hij reist haar alleen achterna. Een prestatie, als je zo jong en onzeker bent. 

Zijn moeder had wel door dat hij niet goed at: heel weinig aardappel, en een bord vol sla. 

Foto Op1, Twitter. 

Bij zijn genezingsproces werd Jorjen enorm geholpen door Leontien van Moorsel (boven rechts op foto)  die zelf ook ooit aan een eetstoornis leed. Hij jogde een stuk met haar, al pratend. 

De makers in een interview:  ‘Met de fitboys Chris en Martijn hebben we de positievere kant laten zien: twee jongens die ook veel sporten en bij wie het niet meteen tot een eetstoornis leidt. Zij kunnen mensen die te weinig bewegen juist ook inspireren. Maar omdat de positieve kant van veel sporten verder juist overbelicht is, wilden we de focus in onze documentaire wel leggen op het gevaar dat daarin schuilt.’

Overigens vertelden die fitboys aan het eind van de film, dat ze nog steeds niet tevreden waren over hun lijf....

Ik besluit met een foto uit het AD, van het Leontienhuis. Van Moorsel richtte dat in 2013 op om patiënten met een eetstoornis te helpen. Ik herinner me niet dat het huis in de documentaire voorkwam. Ik vind het van belang te vermelden. Ook, omdat patiënten soms erg lang moeten wachten op hulp. Terwijl het zo nodig is. 

 

Jorjen en een andere cliënte in de creatieve ruimte van het Leontienhuis. © Frank de Roo

Het water komt, Rutger Bregman, 2020.

Boekomslag

Het boekje is gratis als PDF te downloaden: zie HET WATER KOMT, RUTGER BREGMAN, 2020. 

Hier een korte samenvatting van zijn verhaal door Bregman zelf. 

Ik haal hier enkele memorabele zaken aan uit zijn boekje:

Bij zijn waarschuwende woorden over de huidige dreiging van het gevaar van een stijgende zeespiegel, refereert Bregman aan de Watersnoodramp van 1953. 

Johan van Veen was een van de belangrijkste waterstaatsingenieurs van de twintigste eeuw. Hij was een innovatieve geest en een pionier in het onderzoek naar getijdenstromingen. Het was Van Veen die telkens weer waarschuwde voor een naderende ramp in Zeeland en Zuid-Holland. Een tegendraadse man met een visionaire blik.

Maar Van Veen werd met al zijn waarschuwingen niet geloofd. Hij publiceerde daarom ook in diverse bladen onder het pseudoniem Dr. Cassandra. Die bijnaam Cassandra stamt uit de Griekse mythologie: zij kreeg van de goden de gave tot voorspellen, maar ook de vloek dat niemand haar profetieën zou geloven. 

De mythologische Cassandra. 

Van Veen zag de gevaren wel in, maar de verantwoordelijke bestuurders niet. Hij waarschuwde voortdurend dat de dijken te laag waren, en in een gebrekkige staat verkeerden.Veel waterschappen hadden te weinig geld en de bureaucratie was gekmakend. Johan maakte een spotdicht op de ambtenarij:

Heer, geef dat wij deze dag tot geen beslissing moge komen, noch dat eenige verantwoordelijkheid ons deel moge zijn, maar dat wij door al ons doen en laten zoo geleid moge worden, dat geheel nieuwe en volkomen onnoodige instanties worden geschapen. 

Tegenwoordig wordt Van Veen wel erkend, hij is de vader van de Deltawerken, de Europoort en de Eemshaven. Bij zijn dood werd hij geroemd, er is een standbeeld voor hem opgericht in Groningen (niet zo goed onderhouden, overigens), en de Deltawerken zijn de trot van Nederland. In 2003 verscheen er een biografie van hem.  

De Telegraaf, 10 dec. 1959 (l) De Tijd, 17 okt. 1961 (r).

Aan de koppen is af te lezen welk belang aan Van Veen werd toegekend bij zijn dood.

Satellietopname van de Europoort (Publiek Domein – wiki)

Onderdeel van het Deltaplan. 

Johan van Veen (1893-1959) – Vader Deltaplan, Europoort en Eemshaven

Maar Van Veens bijnaam was, zoals al gezegd: Cassandra.... Cassandra was dus de vader van het Deltaplan.

In deze biografie krijgt hij de eer die hem toekomt. Uitgave van 2003, 50 jaar na watersnoodramp,

In opdracht van Rijkswaterstaat schreef Willem van der Ham deze biografie van Johan van Veen, en hij ontdekte hoe veel Nederland aan deze fascinerende persoonlijkheid te danken heeft gehad. Van Veen werd een internationaal beroemd ingenieur, voorbereider en wegbereider van de Deltawerken, het grootste project van Rijks­water­staat ooit. De ingenieur was even grillig als de zee, even weerbarstig als de kust, en de delta was zijn doel.

Meester van de zee verschijnt ter gelegenheid van de 50-jarige herdenking van de stormvloedramp.

Willem van der Ham is sociaal geograaf en historicus. Hij schreef onder andere Twee eeuwen Rijkswaterstaat en Heersen en beheersen, Rijkswaterstaat in de 20ste eeuw.

Dan gaat Bregman over tot enekele feiten van de Watersnoodramp van 1953:

Dit is het schip De Twee Gebroeders, van Schipper Arie Evegroen. 

Schipper Arie Evegroen redde Zuid-Holland in 1953.

In de nacht van de Watersnood in 1953 werd de situatie bij Nieuwerkerk aan de IJssel kritiek. Om vier uur ’s nachts spoelde er al water over de onverharde Groenendijk en om 5.30 uur sloeg er een gat in van vijftien meter. Om een ramp te voorkomen, vorderde burgemeester Vogelaar ‘in naam der koningin’ het schip de ‘Twee Gebroeders’. Evegroen manoevreerde zijn schip voor het gat. 

Dit is een schematisch kaartje van wat er gebeurd zou zijn als Evegroen zijn daad niet gesteld had: het water zou tot bij Amsterdam geraakt zijn. 

Dank zij het werk dat Van Veen al jarenlang zonder enige erkenning had verricht, konden na 1953 de nodige maatregelen redelijk snel getroffen worden. 

Van Veen begreep dat er een groots en samenvattend plan moest komen om het grote gevaar van het water de baas te worden. 

Terug van de geschiedenis naar het heden: 

Rutger Bregman ziet een soortgelijk gevaar voor Nederland als Van Veen destijds inzag. Hij baseert zijn voorspelling 'Het water komt' op niet minder dan zeven klimaatexperts. Ik noem er enkele:

Michiel van den Broeke,  hoogleraar polaire meteorologie.

Prof. dr. M.G. (Maarten) Kleinhans

Fysische Geografie. 

Dr. Kim Cohen

Assistant Professor 
Fysische Geografie

Alle drie de heren zijn werkzaam aan de Universiteit van Utrecht. 

Veranderingen van de zeespiegel door ijsverlies van Antarctica tussen 1992 en 2017. 

Credit: IMBIE

Zeer belangrijk voor de berekeningen van de stijgende zeespiegel is het smelten van de poolkappen. De onderzoekers zien dat het grootste ijsverlies ontstaat doordat grote gletsjers steeds sneller in zee schuiven. Dat komt doordat de ijsplaten die in zee drijven en de gletsjers tegenhouden, door relatief warm oceaanwater van onderen smelten en dunner worden. Met name twee grote gletsjers op West-Antarctica, Pine Island en Thwaites, voeren steeds meer smeltwater en grote brokken ijs af.

Dat proces versterkt zichzelf. De gletsjers rusten op een rotsbodem die niet alleen onder water ligt, maar landinwaarts steeds verder onder zeeniveau komt. Het ijs hangt in feite boven een diepe zeestraat. (...) West-Antarctica heeft zijn kantelpunt vermoedelijk al bereikt, zegt Van den Broeke. Er ligt genoeg ijs voor drieënhalve meter zeespiegelstijging, maar al duurt het vele eeuwen, zo niet millennia eer het zo ver is, het totale smelten lijkt onafwendbaar. 

Geograaf Kim Cohen schetst een kaart van Nederland van 2300, als we de strijd van het water verloren zouden hebben.

"Wie zijn kop nu in het zand steekt, moet hem straks uit het water halen." Illustratie: Aike Vonk

Zie hiervoor: UU: De zeespiegel-stijgt-en-we-hebben-geen-plan-b

In dit artikel in Trouw wordt aan de orde gesteld, dat grote bedrijven de klimaat-sceptici sponsoren. 

‘Als je nu kinderen krijgt’, stelt Maarten Kleinhans, hoogleraar fysische geografie aan de Universiteit Utrecht, ‘dan heb je het over mensen die mogelijkerwijs hun land aan het verliezen zijn. Die straks geen Nederlander meer zijn, omdat er geen Nederland meer is. Dáár hebben we het over.’

Geograaf Kim Cohen, een collega van Kleinhans, vreest hetzelfde. ‘Ik denk dat we 2 meter zeespiegelstijging aankunnen in Nederland. Maar als het 3, 4 of 5 meter wordt, dan vraag ik het me af. De maatregelen die we dan zouden moeten nemen, zijn draconisch. Ik denk dat we dan al beginnen met het opgeven van steden.’

Lange tijd werd voor het jaar 2100 een zeespiegelstijging van maximaal 85 centimeter verwacht. Maar in de afgelopen jaren komen de voorspellingen steeds hoger uit. Rekende het KNMI tien jaar geleden nog in decimeters, nu gaat het over meters. Als de wereld niet snel genoeg de uitstoot van broeikasgassen inperkt, kunnen we in 2100 op een bijna 3 meter hogere zeespiegel uitkomen. Nog een eeuw later kan dat 5 tot 8 meter zijn.

Ik wil ook de kritiek vermelden, zoals gedaan in het programma WNL, door Salomon Kroonenburg en Eric Wiebes.

Salomon Kroonenberg over het boekje van Rutger Bregman. 

Ik wil graag een conclusie geven:

Ik neem het argument van Kroonenberg niet aan. Hij verwerpt de bevindingen van de NASA, die het smelten van de ijskappen lieten zien. Dit, zo stelt Kroonenberg, omdat metingen die aan de kust worden gedaan (en die geen stijging laten zien, of een veel kleinere) niet geplakt kunnen worden aan deze nieuwe metingen. Het lijkt mij gevaarlijk de satelietmetingen zo af te doen. 

Er zijn bovendien, behalve de metingen van de NASA, tal van wetenschappers die het eens zijn, en wiens bevindingen wél overeen komen. Ik vind dat er veel te veel wetenschappers zijn die in hun bevindingen overeen komen, en die aanhoudend waarschuwen. Met heel goede argumenten. Ik kan en wil die kennis niet negeren. Ik vertrouw ze ook vanwege het gezaghebbende orgaan waarin ze verenigd zijn, het Internationale Klimaat Panel, het ICCP, het orgaan van de Verenigde Naties. 

Ik laat me dus leiden door de kracht van argumenten en door het gezag van de VN. . 

De uitlating van minister Wiebes in de WNL-uitzending, dat 'Nederland niet onder gaat lopen' stelt mij verre van gerust. Na alles wat Wiebes deed betreffende de aardbevingen in Groningen geloof ik hem niet zo gauw meer. 

Het boekje van Bregman beveel ik echter van harte aan. Het is in alle eenvoud een duidelijke waarscchuwing. En een oproep. 

Onthulling borstbeeld ter nagedachtenis aan Johan van Veen. Uithuizermeeden, opgericht in 1979. Rechts de weduwe van Johan van Veen.

The Hidden Fortress, Akira Kurosawa, 1958

Filmposter

Ik kende Akira Kruosawa al van de film The Seven Samurai, van 1954. Ik heb er destijds erg van genoten, dus ik spitste mijn oortjes toen ik zag dat er op Arte The Hidden Fortress van dezelfde regisseur werd uitgezonden. 

We werden niet teleurgesteld! The Hidden Fortress is van 1958, maar is nog steeds heel leuk om te zien! Daarbij prachtige opnamen. 

Hier prinses te paard, dat doet me wat. In The Seven Samurai ook veel gevechtsscenes te paard. Opnames zijn heel levensecht. 

Eigenaardig landschap. Het moeizame klauteren van de twee boeren beleef je als heel waarachtig. 

Korte samenvatting van het verhaal
Twee ongelukkige boeren weten samen aan het eind van een veldslag te ontsnappen. Het gaat om de oorlog tussen de Yamana-clan en de (verslagen) Akizuki-clan. Terwijl ze weer terug naar huis proberen te komen, vinden ze goud (in houten stokken) van de Akizuki; ook ontmoeten ze generaal Rokurota Makabe en reizen met hem mee. De generaal probeert prinses Yuki van de verslagen koninklijke familie en het restant van hun vermogen ongezien in veilig gebied te krijgen. De boeren brengen de missie van de generaal in grote problemen omdat ze soms met het goud ervandoor proberen te gaan.

De twee ontkomen boeren. 

Ze worden later vergezeld door een boerendochter die ze in een herberg verkrijgen van een slavenhandelaar. Het vijftal maakt een zware en gevaarlijke tocht door vijandelijk gebied terwijl ze de goudschat vervoeren waar de generaal en de prinses weer een militaire macht mee hopen op te bouwen om haar rijk terug te veroveren. 

Voor meer informatie, zie INDIEWIRE. 

Hierin öok meer informatie over het verband tussen Star Wars, en The Hidden Fortress. Ik weet zelf niet al te veel van Star Wars - hoewel mijn kinderen grote fans waren - maar begrijp dus van genoemde site dat de maker van Star Wars, George Lucas, ervoor gezorgd heeft dat The Hidden Fortress aan de vergetelheid werd ontrukt.

 

Hoofdfiguren van de ene verhaallijn, Tahei and Matashichi.

Het verband tussen Star Wars en The Hidden Fortress zit hem vooral in het vertelperspectief van beide films: dat ligt bij de wat lagere personages. Daarnaast is er een verhaallijn van de 'hogere' personages, in casu de generaal, de prinses, en het te redden koninkrijk. 

De 'lagere personages' in The Hidden Fortress zijn de twee boeren, die aan de veldslag ontkwamen. Ze zijn om en om dikke vrienden, en elkaars vijanden, die vooral belust zijn op goud, of op een leuke vrouw. Hun domheid tegenover de generaal en de prinses is erg grappig. 

Hier met prinses Yuki in het midden.

Zoals gezegd gaat  het serieuze deel gaat over de generaal en de prinses, die het rechtmatige deel van haar bezit terug proberen te brengen naar haar eigen land. Die missie slaagt aan het slot van de film.

Zowel kleding als stemgeluid (dat laatste vooral van de prinses) is eigenaardig. Vooral de zeer korte broek van de generaal (zie foto hieronder).

Onderweg beleven ze tal van avonturen

Een van de avonturen is een duel met dit heerschap. De generaal heeft hem niet gedood, hetgeen een schande voor hem is. Vooral door dat litteken.

Beelden van het duel.

Strijder

De prinses houdt zich stom gedurende de hele reis. 

De prinses met de eigenaardige schreeuwstem. De gevoelswaarde was volgens mij dat ze geëmotioneerd-krachtig sprak. Maar het klonk voor mij raar. 

Even een herhaling van een scene, vanwege de gezichtsexpressie. 

Vergelijkende beelden van Star Wars en The Hidden Fortress. 

Oude trailer; kijk op ongeveer één minuut speciaal naar de beelden rond het vuur. 

Nieuwe trailer; de beelden zijn superduidelijk. Geen ondertiteling, maar mooie scherpe beelden. 

Allebei de trailers zijn zeer de moeite waard!

De Testamenten, Margaret Atwood, 2019.

Boekomslag

Ik vermeld dit boek, omdat ik aangestoken was door de vele lovende reclames. Bovendien leek het me goed het te lezen voor de volledigheid, na het lezen van Het verhaal van de Dienstmaagd.

Anti-abortus activisten in 2018 in Buenos Aires, verkleed als de dienstmaagden uit Atwoods roman.Beeld AFP

De Canadese schrijfster Margaret Atwood is overigens niet alleen bekend van de twee boeken over Gilead, de religieuze republiek waar vrouwen worden onderdrukt. Ze is er wel het meeste om bekend. Ze wordt ook vaak om haar mening gevraagd inzake vrouwenrechten - onlangs nog in Buitenhof, naar aanleiding van de dood van opperrechter Ruth Bader Ginsburg. 

Zelf las ik nog twee andere héél goede boeken van haar: Alias Grace, en Moreel Verval. Atwood schreef verder nog dichtbundels, en over literatuur. 

Illustratie: Nathalie Lees

Bij alle lof die ik Atwoord toeken, moet ik bekennen dat ik bij  De Testamenten ben afgehaakt. Het kan aan mijn bui gelegen hebben, maar dat geloof ik toch niet helemaal. Hoe het ook zij, ik vond het lanzamerhand zonde van mijn tijd.

Het urgente dat ik had met Het verhaal van de dienstmaagd was in dit boek weg. Ik vind het te veel (of alleen maar) een verhaal om de plot. Dan word ik net zo kriebelig als bij sommige detective-jes op de televisie. Het zijn opeens allemaal draadjes, die bijeen gedraaid worden in een lekker ingewikkelde knoop. Die verschillende perspectieven alleen al irriteren me. Baby Nicole en Becka blijken opeens halfzusjes. Waar was wie, en op welk moment: daar draait het om. En om gruwelen en onmenselijkheden die we al kenden. Atwood raakt mij kwijt.

Een ander probleem heb ik met de spottende toon van het verhaal. Ik vind Atwood voortdurend 'leuk' doen. Na honderd bladzijden hoeft dat alles voor mij niet meer. 

Zo verwoordt De Morgen het:

"De testamenten mist misschien de diepgang van zijn voorganger, waarin Atwood indringender over macht en identiteit schreef, en ook over liefde en seks, zaken die hier amper aan bod komen." 

Illustratie: Nathalie Lees

Ook The Guardian heeft kritiek. Ik parafraseer:

Het happy-end stelt wat teleur. Bovendien verontrust het de recencent, naarmate de roman zich verder ontvouwt, dat er een gebrek is aan emotionele subtekst, of zelfs soms helemaal geen subtekst. In The Testaments zie je wat je krijgt, waarbij elke mogelijkheid van dubbelzinnigheid, schaduw of echte complexiteit (of de kans voor lezers om iets voor zichzelf te bedenken), keer op keer opgeofferd aan tempo en plot.

En: 

..............Is Atwood bereid ruimte te laten voor haar lezer? (...) The Handmaid's Tale slaagt met lof in dit opzicht. Maar af en toe geeft De Testamenten het gevoel dat het al vaststaat wat er gedacht wordt, en wat wij dus ook zouden moeten denken.

Voor een samenvatting van het boek zie EDUCATIE EN SCHOOL. Voor de karakters uit het boek zie WIKIPEDIA. 

En wat mij betreft altijd prettig te lezen zijn de recensies, ook deze, in DE GROENE.

Margaret Atwood tijdens de persconferentie van haar nieuwe boek. Beeld EPA