vrijdag 5 februari 2016

Philip Seymour Hoffman, Close Up; Mathias Schmidt, 2015

De hoofdpersoon in Close Up: Philip Seymour Hoffman, overleden in 2014.
Een documentaire om wat verdrietig bij te worden. Hoffman was een groot acteur, en dat hij stierf aan een overdosis (heroïne + pijnstillers) is zo rot, omdat hij vele jaren clean is geweest, na een verslaving. Het lijkt erop, dat hij nu net weer teruggevallen was. In elk geval leidde hij niet het leven van een junk, hij was ijverig, werkzaam, altijd op tijd etcetera. Wel las ik, dat na zijn dood in zijn huis naalden en drugs gevonden werden.
Hoffman was de man van de karakterrollen. Dikwijls geen sympathieke figuren, 'losers, addicts, criminals', of wanhopige mensen.
Hij speelde geen rol, hij was de rol. Hij was ook belangrijk voor het New Yorkse theater.

Prachtig!
Dit was een belangrijke rol: die van Truman Capote. Hij leverde hem een Oscar op.
Hier in The Master.
Volgens mij is hij hier de verpleger in Magnolia. 'Extreem invoelend.'
Zijn woorden over hoe moeilijk het was een rol te zijn, deden me denken aan die van Pierre Bokma, die ook heel behartigenswaardige dingen zei over toneelspel. Hoe moeilijk het was/is de routine er niet in te laten slijten. 
Met Robert de Niro in Flawless
Boven en onder in Capote.
Het lijzige stemgeluid van Capote dat hij zo goed nadeed zal ik niet gauw vergeten!
Hoffman was een echte toneelacteur, met grote ambitie. Hij werd geboren in 1967. Zijn ouders scheidden vroeg, zijn moeder voedde hem alleen op. Op de middelbare school was hij populair.
Veel van zijn films komen aan bod:  buiten de hier al genoemde onder andere: Jack in love, waarin hij een verlegen New Yorker speelt. Hij sprak veel in lichaamstaal. Hoffman was altijd zichzelf, en heel veelzijdig. Hij speelde ook in The Hunger Games.
Hij speelde al op zijn 16e de rol van Loman in Death of a salesman. Hij deed alles wat anderen niet durfden, ging ook naakt, bijvoorbeeld in Flawless, met Robert de Niro, als transgender. Hij gold lang als de meester van de bijrol; geen perfecte mens, wel gevoelig.
Hier een scene uit Punch Drunk Love; hij had hierin een kleine rol, maar dit stukje is echt geweldig om even naar te kijken!
New York was zijn stad, voor hem geen Los Angelos. Er staan 'veel dorpen' in New York, dat maakt het daar zo leuk, vond hij. 
Hij wilde niet anders behandeld worden dan anderen. Hij ging ook onopvallend gekleed. Hij was een grote man, 1.80 lang; nors en kribbig.
De eerste keer dat ik hem zag was in de film Happiness. Ik herinner me die film niet, maar wel de scenes met hem. Hij masturbeert terwijl hij aan de lijn is met een duistere sekslijn. Hoffman was bang voor de reactie van zijn moeder ( zij had veel invloed op zijn leven en carrière) maar zij vond het juist goed. Dit soort mensen moest juist aandacht krijgen, vond ze.
Hij werkte mee aan 29 theaterprodukties, zijn echte passie lag daar. Hij regisseerde ook, bijvoorbeeld Labyrinth, in 1995. Hij deed de casting voor die productie, en financierde haar. Het theater noemde hij zijn tweede familie.
In 2012 speelde hij Loman in Death of a Salesman opnieuw. Aan het woord over Hoffman is vaak de regisseuse Midge Marshall.
Midge Marshal.
Hoffmans persoonlijke leven kwam maar heel kort aan de orde: dat hij in 1999 trouwde met Mimi O'Donnell, met wie hij tot 2013 getrouwd isgeweest; ze hadden samen 3 kinderen.
Ik vond deze plaatjes op internet:
Bij hun huwelijk in 1999.
Met hun drie kindertjes. 
Als eerbetoon gingen op Broadway op de dag van zijn dood alle lichten uit.
Hoffman speelde in 55 films; ik noem ze niet allemaal, maar voeg aan bovenstaande toe: The Savages, uit 2007, The Talented Mr. Ripley, uit 1999, en Doubt, met Meryl Streep uit 2008.
Philip Seymour met  zijn vrouw.
Een hele jonge Hoffman. Echt jammer dat hij er niet meer is. Hij stierf op 2 februari 2014. Hij werd maar 46 jaar. 
Van de maker, Mathias Schmidt, vond ik helaas geen plaatjes. Close Up is een productie van Broadview TV in samenwerking met ARTE.

Mussa, Anat Goren, 2015.

Dit is Mussa....
... een 12-jarig Ethiopisch jongetje, dat met zijn ouders in Tel Aviv woont. Hij praat al zes jaar niet meer. Juf Anne en zoon Tamir hebben zich over hem ontfermd, Hij zit op een school die eigenlijk een te hoge 'standaard' voor hem is. 65.000 illegale Afrikaners telt Israël, Elke dag dreigt uitzetting. De toekomst van zwarte mensen in Israël is dus heel ongewis. 
Rechts juf Anne; zij en haar zoontje zijn heel lief voor Mussa
Links Mussa, rechts vooraan zijn grootste vriend Tamir. De hele klas is trouwens dol op Mussa, ondanks de nogal rascistische opvattingen die daar heersen, zoals blijkt in het begin van de film. De juf vangt dat alles heel goed op.
Maar praten doet hij niet. 'The armee in my throat is so small that it can't fight it.'
Hij verstaat Hebreeuws, praat met handen en voeten en via internet.
Als zijn vader naar de gevangenis moet, worden Mussa en zijn moeder uitgezet. 
Hier weer Mussa's Hebreeuwse klas. Op het moment dat Mussa afscheid komt nemen, is de hele klas verdrietig. Mussa kan het niet aan en smeert hem.
Mussa's vader, Mussa kijkt toe. Pa belooft dat hij zijn vrouw en zoon zal nareizen naar Ethiopië. Maar eenmaal idaar horen ze niets van hem.
Ik heb van moeder helaas geen plaatjes kunnen vinden.

Evenmin vond ik beelden van zijn school in Ethiopië. Hij kwam daar goed terecht, en ging na verloop van tijd praten! Het moment dat hij via Skype met zijn oude vriend Tamir in gesprek ging was ontroerend. 'Waarom heb je nou al die tijd gezwegen?' En: 'Ik wist niet hoe je stem zou klinken, nu weet ik het.'  Mussa legt uit dat het angst was. 
Na acht maanden zat zijn moeder weer zonder werk. Ze overwoog om naar Egypte te gaan.
Onder en boven: Anat Goren, filmmaakster. Deze hoort bij de 'hotdocs'; HotDocs is de naam van een Canadees filmfestival.

Trailer.

Merry Christmas, Mr. Lawrence, Nagisa Ôshima, 1983.

Poster; Furyo betekent krijgsgevangene; het was in veel Europese landen de titel van de film.
Grapje: de filmmuziek, op andere wijze
Dit beeld blijft iedereen bij die de film heeft gezien.
Een stukje van het mimespel dat Jack Celliers speelt om zijn Japanse bewakers te tarten. 
Toen Bowie net gestorven was, liet de NOS Merry Christmas Mr. Lawrence nog eens zien ter nagedachtenis aan de kunstenaar. Bowie speelt in deze film de rol van de Japanse krijgsgevangene Jack Celliers, in 1942. 
Andere hoofdrolspelers zijn daarin de Japanse sergeant Hara, gespeeld door Takeshi Kitano
Sergeant Hara, gespeeld door Takeshi Kitano.
Takeshi ziet er in een van zijn huidige rollen zo uit. Het is een veelzijdig kunstenaar, o.a. bekend van een spelshow.
Tom Conti speelt luitenant kolonel John Lawrence, een oude vriend van Celliers. Lawrence begrijpt de Japanners en spreekt hun taal. Het leidt wel tot conflicten met de woordvoerder van de Engelse krijgsgevangenen, groepskapitein Hicksley, gespeeld door Jack Thompson. 
John Lawrence, gespeeld door Tom Conti 
Conti in 2012.
Captain Hicksley, gespeeld door Jack Thompson
Hier de twee mannen tegenover elkaar. Hicksley kan Lawrence ten slotte niet uitstaan, omdat hijzelf geen enkel begrip kan opbrengen voor de andere cultuur der Japanners.
Close up van Hicksley
En vele jaren na 1983 vond ik Jack Thompson zó op internet: een lesje in naakt poseren. ;-)
David Bowie speelt de rol van een 'Strafer', dat wil zeggen een 'soldier's soldier. Hij tart de Japanners voortdurend, wat hem ook duur komt te staan.
Hier bijvoorbeeld: de mannen moeten 48 uur lang vasten. Bowie verzamelt in een mand koekjes en bloemen en laat de mannen op zijn verantwoording de wet overtreden. Hier biedt hij zelfs de Japanners een bloem aan.

In de isoleercel, met niks te eten of te drinken.
Op deze plek wordt hij voor de schijn geëxecuteerd. 
Ook geen lolletje.
De interessantste tegenspeler is natuurlijk captain Yonoi. Gespeeld door de musicus Ryuichi Sakamoto.
Captain Yonoi, Ryuichi Sakamoto. 
De knappe, jonge kampcommandant.
De Japanners in de film zijn allemaal verbeten mensen. De regisseur, Nagisa Ôshima, regisseerde hen allemaal tot in detail. De westerlingen kregen veel minder aanwijzingen, 'doe maar wat je altijd doet.' Op mij komt het Japanse gedrag geloofwaardig over.
Ik zet deze foto hier juist neer, omdat het strakke masker van Yonoi (versterkt door zijn kromme Engels) hier helemaal weg is. Een ontspannen moment tussen de opnamen door.  
Zie maar eens!
De ultieme vernedering van Yonoi: iedereen weet dat hij homo is, en iets heeft met Celliers, d.w.z. een wel erg grote belangstelling koestert. Celliers voorkomt hier dat Yonoi kampcommandant Hicksley vermoordt, door Yonoi een zoen op de wang te geven. Hierna wordt Yonoi overgeplaatst, en komt er een echte harde commandant. 
De kus van de andere kant bezien. Foto werd ook als promotiemateriaal gebruikt.
Dit is Sakamoto anno nu. Ik bewonder zijn composities, in deze film en in The Revenant.
Dit is het gruwelijke lot dat Celliers ondergaat voor zijn uitzonderlijke (idiote?) moed. Niet Yonoi, maar een nieuwe, echt harde kampcommandant doet hem deze dood aan.
Als hij bijna dood is, komt Yonoi en snijdt een lok bij Celliers af. In de Coda van de film (speelt enkele jaren na het einde van de oorlog) horen we dat Yonoi in 1945 geëxecuteerd is. De haarlok heeft hij aan Lawrence gegeven om in een tempelschrijn te laten zetten.
Enkele malen wordt in de film seppuku gepleegd:
Seppuku, rituele zelfdoding door de maag.  
Japan heeft/had een echte schaamtecultuur, zoals ook blijkt uit deze prent over seppuku voor vrouwen. Zij moesten bij seppuku de benen samenbinden teneinde een decente houding te hebben in de dood...
Regisseur Nagisa Ôshima aan het werk
Trailer
De film dankt zijn titel aan een gebeurtenis met Kerstmis. Zowel Lawrence als Celliers zijn ter dood veroordeeld, maar sergeant Hara is stomdronken, en speelt voor kerstman. Hij laat de mannen in zijn dronkenschap vrij. 
Aan het einde ontmoeten Hara en Lawrence elkaar nog één keer. Ze praten wat na, vóór de executie van Hara. 'Merry Christmas, Mr. Lawrence,' roept Hara Lawrence dan nog één keer na.

De film is gebaseerd op twee boeken van Laurens van der Post. The Seed and the Sower, van 1963 en The Night of the New Moon van 1970
Van der Post heeft ook nog een rol gespeeld in Indonesië, ten tijde van de revolutie. Hij is geboren in Zuid-Afrika, en sprak ook Nederlands; vadaar zijn rol in Indonesië.
Hij schreef veel boeken, en werd tijdens zijn leven als een held gezien; een soort goeroe. Hij is zelf ook in Japanse krijgsgevangenschap geweest. Na zijn dood werd duidelijk dat hij het meeste verzonnen had. Ook kwam hij toen in opspraak omdat hij een 14-jarig meisje dat aan zijn zorgen was toevertrouwd, zwanger had gemaakt. Het ruïneerde haar mogelijke carrière als ballerina.
De omstreden Laurens van der Post, op wiens verhalen de film teruggaat. (Ik vroeg me nog af, of Lawrence getekend is naar Laurens van der Post. Van der Post werd postuum verweten dat veel van wat hij als autobiografisch presenteerde, gelogen was. Ik weet niet of hij het onderhavige verhaal als autobiografisch heeft gepresenteerd.)
De opnamen van de film vonden gedeeltelijk plaats op een Polynesisch eiland, Rarotongo, waar Ôshima een kamp had laten nabouwen.
Ôshima had Bowie gevraagd vanwege zijn rol in The Elephant Man. Hij vond Bowie 'iets onverwoestbaars' in zich hebben.