woensdag 1 juli 2026

Normale mensen, Sally Rooney, 2019.

 Uit het Engels vertaald: Normal People, 2018. 

Boekomslag.
Het verhaal speelt zich af in Ierland.
Dit boek stemde mij verdrietig.  Twee mensen die duidelijk bij elkaar horen, en toch niet hun liefde als zodanig erkennen. Om de een of andere reden nodigt Connell zijn meisje - er mag niet van een relatie gesproken worden, maar wat is het dan wel, als je met elkaar naar bed gaat? - niet uit om met hem naar het slotfeest van school te gaan. Het voelt als verraad. 
Er volgt dan een aaneenschakeling van allerhande relaties met anderen, van allebei. Die zijn vluchtig, minder vluchtig, maar allemaal met veel seks. En belangrijk daarbij is wat andere vrienden en vrienden daarvan vinden, of erover opgeschept wordt, en of je al dan niet populair bent. Op de achtergrond voel je ook steeds milieuverschillen. Connell komt uit een lager milieu, zijn moeder Lorraine is huishoudster bij de familie van Marianne. (Marianne is altijd welkom bij Connell thuis; bij Denise, Mariannes moeder, zijn ze nooit.)
Connell en Marianne blijven elkaar opzoeken, leggen het weer bij. De aantrekkingskracht blijft ook bestaan. Desondanks houden ze vast aan allebei aan steeds andere vriendjes en vriendinnetjes. Het bevreemdt, tegelijk denk ik dat het zo kan gaan, als je jong bent. Je zoekt je weg in het leven, soms met omwegen. 
Ze vervolgen hun opleiding, allebei naar de universiteit, en ze maken reizen naar het buitenland. Een beetje los zand vind ik het wel, het blijft draaien om de relaties met elkaar en met anderen. En wat het krijgen van een beurs betekent: voor de een iets heel anders dan voor de ander. Weer een teken van het milieuverschil. 
Marianne bindt zich aan een jongeman die haar slaat en vernedert, dat is haar eigen wens. Nog weer later volgt een sessie met een bevriende fotograaf die hetzelfde doet, haar vastbinden en vernederen. Dan komt voor de lezer aan het licht dat ze misbruikt is in dat gegoede milieu van haar. Een verwaarlozende moeder en een gewelddadige broer - ook dit stemde mij zeer verdrietig. Het lijkt erop of ze zich intussen uithongert. Als er weer een toenadering is tussen haar en Connell, en zij hem vraagt of hij haar ook wil slaan, weigert hij dat. Zo bevrijdt hij haar, kun je misschien zeggen. 

Waarom het boek 'normale mensen' heet, vind ik moeilijk te zeggen. Er wordt erg veel gekeken naar de onderlinge waarderingen van elkaar. Is 'normaal' wat je vrienden van jou en van elkaar vinden? Of moeten we, met de schrijfster, toch kijken naar wat zich onder de oppervlakte bevindt? Is 'normaal' ironisch bedoeld? 
Schrijfster Sally Rooney, geboren 1991.
Er is een Ierse miniserie gemaakt naar het boek, te zien op NPO-Start. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten