All that's left of you, Cherien Dabis, 2025.

Filmposter

Ik ben te moe om een blog te schrijven. Maar deze film verdient het om in mijn geheugen te blijven. Daarom kopieer ik hier de vertaling van Roger Ebert, een vertrouwde recensie-site. Zoals meestal, doet deze recensie alle recht aan de film en kan ik mijn eigen gevoelens over de film erin teruglezen. Zie: https://www.rogerebert.com/reviews/all-thats-left-of-you-movie-review-2026.

"Het is een onbeschrijflijke sensatie om een ​​regisseur een nieuw technisch en narratief niveau te zien bereiken. Schrijfster/regisseuse Cherien Dabis werkt aan haar derde speelfilm. Haar debuut, " Amreeka", dat in 2009 in première ging op Sundance, gaat over een Palestijns gezin uit de Westelijke Jordaanoever dat te maken krijgt met islamofobie in hun nieuwe omgeving in Chicago. Vijf jaar later regisseerde ze "May in the Summer", een tragikomische film over een vrouw die voor haar bruiloft terugkeert naar Jordanië, maar daar haar eigen verlangens in twijfel trekt. Beide films zijn ingetogen en intiem, maar tegelijkertijd vol intense emotie.

Maar haar nieuwste film, "All That's Left of You", geproduceerd door Javier Bardem en Mark Ruffalo, een Palestijns epos over meerdere generaties, is het soort volwaardige, onberispelijk gemaakte film dat laat zien dat de regisseur veel heeft geleerd en klaar is om nog meer te bereiken. Het is tevens de Jordaanse inzending voor de Academy Awards in de categorie Beste Internationale Film, waarvoor de film op de shortlist staat.

Dabis' film is een niet-lineair wonder en begint met een beklijvende scène: twee tieners, Noor (Muhammad Abed Elrahman) en Malek (Rida Suleiman), rennen over daken van golfplaten en door smalle straatjes, en schetsen de fragiele geografie van hun afgesloten hoekje van de bezette Westelijke Jordaanoever. Noor rent zijn huis binnen en haalt zijn moeder Hanan (Dabis) nog net in voordat hij vertrekt naar een anti-Israëlische demonstratie. Tijdens de demonstratie klinken er schoten; Noor duikt weg.

  

Rechts Noor, links Malek, in de openingsscene van de film. 'In media res', midden het epische verhaal begint de film. We gaan hierna terug in de tijd, zien dan wat in dit midden gebeurt, en ten slotte beleven we de nasleep. Een aantal generaties beslaat het verhaal. 

De regisseur schakelt dan over naar een oudere versie van haar personage. In een doorbreking van de vierde muur legt Hanan uit: "Ik weet dat jullie je afvragen waarom we hier zijn... Maar om het te begrijpen, moet ik jullie vertellen wat er met zijn grootvader is gebeurd."
Die twee aangrijpende scènes, beide opvallend meeslepend in hun openhartigheid, illustreren het gemak waarmee Dabis en haar editor Tina Baz tussen verschillende tijdperken schakelen. Hun film speelt zich af in vier verschillende decennia. Het eerste is in 1948 in Jaffa. De jonge Salim (Salah Aldeen Mai) kijkt op naar zijn vader Sharif (Adam Bakri), die sinaasappelplantages bezit en hem een ​​romantisch gedicht leert:

"Ik ben de zee / In mijn diepten wonen alle schatten / Hebben ze de duikers naar mijn parels gevraagd?"

De jonge Salim met zijn vader.

Hun idyllische bestaan ​​wordt verstoord tijdens de Palestijnse Oorlog, die uitmondt in de Nakba (de etnische verdrijving van het land om de staat Israël te vormen). Salim en zijn familie vluchten vervolgens naar een vluchtelingenkamp, ​​terwijl Sharif, de vader, besluit te blijven en hun huis te verdedigen. Hij wordt gedwongen tot dwangarbeid. In 1978 kijken de volwassen Salim (Saleh Bakri) en de bejaarde Sharif (de inmiddels overleden Mohammad Bakri) vol vreugde toe hoe Salims zus Layla (Hayat Abu Samra) trouwt; zij zal uiteindelijk naar Toronto verhuizen. Salim, een leraar, heeft een eigen gezin, waaronder zijn jonge zoon Noor (Sanad Alkabarete), die zijn vertrouwen in Salim verliest wanneer Israëlische soldaten hem dwingen Noors moeder te vernederen.

 

Onderweg hier vindt die afschuwelijke vernedering plaats. Salim 'verraadt' zijn vrouw, uit lijfsbehoud. Dat zal zijn zoon hem nooit vergeven. 

In 1988 vindt de Eerste Infitada plaats en Noor wil deel uitmaken van de opstand.

In elk deel plant Dabis haar thema's op organische wijze. Er is de hulpeloosheid die vaderfiguren voelen, die deels wordt versterkt door de manier waarop de oudere Barki en zijn zonen worden neergezet en door de verschillende voorbeelden van ontmenselijking die het Israëlische leger (IDF) deze Palestijnse mannen aandoet. Het komt ook tot uiting in de taal zelf. Terugkerend naar het eerdergenoemde gedicht "Ik ben de zee" van de Egyptische dichter Muhammad Hafiz Ibrahim, gebruikt Dabis versvorm om de schoonheid van de Arabische taal over te brengen. De Israëlische bezettingsmacht neemt echter nooit de moeite om Arabisch te leren. De ondertitels in elk decennium vermelden zelfs dat het IDF gebrekkig Arabisch spreekt. Dabis verweeft deze voorbeelden van vernedering op slimme wijze met de verschillende vormen van geweld die op elk niveau van het Israëlische bezettingsapparaat worden uitgeoefend. Sommige vormen van geweld zijn fysiek – zoals arrestaties, gevangenisstraf en dood – andere psychologisch en weer andere bureaucratisch. Deze laatste barrière, die evenzeer weerklank vindt in " De stem van Hind Rijab ", ontstaat wanneer een onuitsprekelijke tragedie dit geteisterde gezin treft.

Naast de narratieve kwaliteiten van de film is ook de bijna perfecte uitvoering opvallend. Dabis filmt met een breed perspectief. Maar in tegenstelling tot de meeste regisseurs laat ze die kans niet onbenut. Elk beeld is rijk aan informatie en schoonheid, waarbij de informatie binnenkomt via televisies in huizen die de Libanese burgeroorlog, de repressie door het Israëlische leger en de Palestijnse opstanden uitzenden. De pracht daarentegen komt voort uit Dabis en haar cameraman Christopher Aoun's klassieke kadrering, scherpe scherptediepte en het vermogen om beelden vast te leggen die zowel verwondering als somberheid oproepen, zoals paarsgetinte silhouetten van Palestijnen die met houwelen zwaaien, een drone-opname die de harmonie tussen de Middellandse Zee en de skyline van Jaffa laat zien, en levendige familiebijeenkomsten die balanceren tussen feestelijk en treurig.

Wat betreft het getoonde verdriet, begrijpt Dabis, zelf ook actrice, de vaak geciteerde gedachte van Cassavetes: "De mooiste plek ter wereld is het menselijk gezicht." Ze heeft een uitzonderlijke cast samengesteld. De oudere Bakri draagt ​​decennia van woede en pijn op zijn doorleefde gelaat; Saleh wekt verdriet op door zijn kwetsbare, zoekende ogen en gebogen houding; Dabis, als Hanan, straalt warmte en goedheid uit, een trouw die in deze wereld misschien abstract aanvoelt, maar daarom niet minder belangrijk is.

Bovenal weet ze via deze performances een soort symboliek over te brengen – het hart als een fysiek en metaforisch orgaan dat talen, ervaringen en hoop verbindt – die kleverig zou klinken als je het hardop zou proberen uit te leggen. Maar dat is hier niet het geval. Het verlangen is verdiend. Zelfs wanneer het beeld op instorten lijkt te staan, zoals een sentimentele zonsondergang tussen Hanan en Salim in het jaar 2022, blijven we trouw aan de zuiverheid van Dabis' intentie. We koesteren de elementen die samen het menselijke geheel van "All That's Left of You" vormen."

Tot zover Rogerebert.

Wat ik zelf zo mooi vond, is dat ik me zo goed kon inleven, en onder de indruk was van de culturele achtergrond van de familie; hun kracht, hoge moraliteit. Bij alle bombardementen en vernederingen en intifada's enzovoorts, zou je vergeten dat er voor 1948 mensen woonden die ook een hele cultuur droegen. De trots op de sinaasappelboomgaard, maar ook het prachtige gedicht dat de vader aan zijn zoon leert. 

Het hielp mij dat de moeder niet gesluierd was, ik weet niet of mij dat mij anders misschien belemmerd zou hebben me zo goed in te leven. Hoe dan ook speelt de moeder een belangrijke rol, al blijft zij haar man gehoorzamen, ze beïnvloedt hem wél. 

Het leven van die mensen deed me denken aan het Joodse leven vóór de Tweede Wereldoorlog, dat me ook altijd zo trof door een hoog cultureel en kunstzinnig, verfijnd gehalte. Ook hier wordt dat alles met voeten getreden.

Trailer

Cherien Dabis, regisseur en actrice. Geboren 1976.

En, om de schoonheid, nog maar eens: 

"Ik ben de zee. In mijn diepten bevinden zich alle schatten.
Hebben ze de duikers al naar mijn parels gevraagd?"
  Hafez Ibrahim