donderdag 8 juni 2017

Pogingen iets van het leven te maken - Hendrik Groen, 2014.

Ik geloof dat heel Nederland dit boek onderhand gelezen heeft. En voor wie dat nog niet heeft gedaan: er komt ook een tv-serie van, dus dan hóef je zelfs dit boek niet te lezen, knipoogje.
Zo gaat dat: iets leuks wordt meteen massa-produktie. 
Toegegeven: er zaten heel leuke grappen in dit boek. Maar om nou te zeggen dat ik het hele boek dóór dubbel gelegen van het lachen, zoals ik van sommigen hoorde, is ook niet waar. 
Bij de uitreiking van de Publieksprijs 2016. Groen was er zelf niet bij om hem in ontvangst te nemen.
Zelf was ik  nog het meest getroffen door de pogingen van de club Omanido (Oud Maar Niet Dood) om door middel van uitstapjes en lekker eten en drinken met elkaar nog iets van het leven te maken, zoals de titel zegt. Om met zijn zessen als hoogbejaarden nog eens naar het casino te gaan, of naar een kookworkshop, allemaal zelf georganiseerd, dat vind ik bewonderenswaardig. De clubleden oogsten er jaloezie en boosheid mee. Jaloezie van de medebewoners, want de club is gelsoten, er kunnen geen andere leden meer bij. Boosheid bij de leiding van het verzorgingshuis en bij de kok: 'Is het verdorie niet meer goed genoeg in het tehuis zelf? Of het eten?!"
Populair.
Het leven gaat intussen door, Evert heeft nare operaties als gevolg van zijn diabetes, een paar tenen en zijn onderbeen worden geamputeerd. Grietje krijgt Alzheimer, en zeer geliefde vriendin Eefje krijgt een beroerte en sterft. Jammer dat Hendrik haar nooit gezegd heeft dat hij van haar houdt. 
Interessant zijn ook de pogingen van Hendrik om de reglementen van het tehuis te pakken te krijgen. Om de een of andere reden worden die geheim gehouden, wat een vervelend gevoel geeft over de gang van zaken daar. 
Even vervelend is het onderlinge gepest, dat had ik al eens eerder gehoord van bejaardentehuizen. 
Er is veel gespeculeerd over de vraag wie de schrijver van het boek was. men dacht onder anderen aan Arnon Grünberg, maar het raadsel is intussen opgelost. het is een debutant, Peter de Smet. Een bibliothecaris. 
De enkele foto die ik van Peter de Smet vond, uit 2009. In een muziekschool.
Deel 2 schijnt veel minder te zijn. 
Deel 2 schijnt nogal in haast geschreven te zijn. Met veel onafgewerkte eindjes.
Voor wie nog enkele professionele recensies wil lezen: zie de Post Scriptum Bespreking en de Tzum Recensie.

maandag 5 juni 2017

That Sugar Film, Damon Gameau, 2014.

Er zijn de laatste jaren een aantal films over voedsel gemaakt: Supersize me, van 2004; Food Inc. van 2009, en nu: That Sugar Film, van 2014.

Film van 2004 van Morgan Spurlock
Morgan Spurlock; over de invloed van fast food
2009; film van Robert Kenner. Rekent af met het 'pastorale imago' van supermarkten.
Robert Kenner
2014: Suikerfilm
Damon Gameau; documentairemaker en acteur.
Het toeval wilde, dat ik een paar dagen voorafgaand aan deze film, zelf informatie zocht over de schadelijkheid van suiker. Ik kwam terecht bij het Voedingscentrum, Alles over zoet.
Mijn alarmgevoelens waren toen weg: ik eet niet veel kant-en-klare producten, zeker geen sauzen, nauwelijks taart, één koekje bij de thee, en als ergste: wat snoepjes in de avond-uren. 
Maar toen kwam That Sugar Film op Nederland Drie. 
Dat was even schrikken. 
Gameau had zich voorgenomen, om 60 dagen lang zijn eetpatroon te wijzigen.
Zijn vrouw was bij aanvang zwanger. Hier met hun kindje. 
Van iemand die nauwelijks suiker at, werd hij iemand die dezelfde hoeveelheid calorieën ging verorberen als de gemiddelde Australiër, met zogenaamd gezonde voedingsmiddelen met daarin veel onzichtbare suikers, zoals ontbijtgranen en allerlei drankjes, milkshakes. 
Steeds mooi deze opnames in onderbroek. Er volgde uiteraard ook een uitleg over het kwaad van het buikvet. Dit zogenaamde visceraal vet, oftewel orgaanvet heeft een nadelige invloed op de stofwisseling als je er te veel van hebt. 
Hij liet zich telkens onderzoeken, en de resultaten waren schrikbarend: hij kwam snel aan, de lever ging vervetten, hij werd lusteloos en moe, en ten slotte zelfs humeurig. 

Aan het eind constateerde hij en zijn vrouw zelfs een karakterverandering bij hem.
De zaken werden goed uitgelegd, en ik vroeg me gaandeweg steeds meer af, hoe het toch mogelijk was, dat mijn eerdere onderzoekje bij het Voedingscentrum zulke ándere resultaten te zien hadden gegeven? Dit hier was toch wel zeer overtuigend allemaal.
Het verhaal bijvoorbeeld over de appel: eet je hem zó, dan krijg je meteen voedingsvezels binnen; je voelt je gevuld. Pers je hem uit, dan verdwijnen alle vezels en drink je bijna puur suiker. Je krijgt geen enkel gevoel van verzadigdheid.
Via dit lepeltje met een suikerklontje reisden we mee naar het binnenste van een lijf, om te zien wat er allemaal gebeurde bij de opname van suikers.
Waar het oplicht, zit de lever.
Hij groeit steeds verder dicht.
Opmerkelijk vond ik het verhaal van de Aboriginals. die veel te veel suiker binnen krijgen, de 'toegestane' dagelijkse hoeveelheid is in Australië veel hoger dan bij ons. De Aboriginals leefden oorspronkelijk van wat de aarde hen bood, veel vruchten en zaden. Maar de grond daar is zodanig verpest, dat er voor de oorspronkelijke bewoners niets meer te halen valt. Vandaar het andere, moderne eten, en daarmee gepaard gaande, veel te dikke mensen met allemaal bedorven gebitten. 
Ook in Amerika zijn gekke dingen aan de hand. Neem het drankje Mountain Dew. Het bevat nóg meer suiker én nog meer cafeïne dan cola. Toch wordt het zelfs door baby's uit zuigflesjes gedronken!
Het drankje mountain dew.
Volgens Gameau was het zonneklaar dat suiker verslavend werkte, en dat de frisdrankindustrie dat ook maar al te goed wist en dit gegeven misbruikte.
Deze jongen moest alle tanden en kiezen laten trekken. Dat lukte niet, door alle ontstekingen in zijn mond en kaken werkte de verdoving niet.
Onze filmer/acteur moest na de zestig dagen afkicken. De boost die het zoets hem gaf, had hij steeds vaker nodig. De kick die hij kreeg, werkte steeds maar even.
Zo heeft hij zich een tijdje mogen wentelen in de zoetigheid.
Toegegeven: ik heb niet de hele documentaire gezien, een deel heb ik van Ton gehoord. 
Wel ben ik gaan nazoeken, of het nou echt zo erg was als Gameau allemaal beweerde. Ik vond met name deze Recensie van Huib Stam
Huib Stam
Dit boek van Huib Stam is van 2015.
Huib Stam heeft zelf  een studie gepubliceerd over suiker, getiteld Suiker, het zoete vergif. Hij geeft in bovenstaande recensie een aantal ijzersterke argumenten waarmee hij aantoont wat deze film voor hem waard is.
Het eerste is, dat Gameau zich baseert op het boek Sweet Poison, van David Gillespie. Gillespie is géén wetenschapper op voedselgebied. Hij beweert, dat fructose de grootste boosdoener is onder de suikers. Zijn bewering wordt ondersteund door Stephen Fry, die fructose de 'ondeugende tienerzoon' noemt van de suikers. 
David Gillespie verkoopt 'onbewezen praatjes', aldus Stam, die door de wetenschap 'afdoende zijn weerlegd'. Toch leunt de film van Gameau vooral op Gillespies aanname.
Het tweede belangrijke tegenargument tegen de film is, dat Gameau beweert dat hij zich lethargisch, vaag, en minder alert voelde, als gevolg van het functioneren van zijn brein, dat beïnvloed zou zijn door de fructose. Ik citeer uit Huib Stams Foodlog:

Gameau beweert dat hij psychische problemen krijgt door de fluctuaties in de suikeraanvoer, omdat die het functioneren van zijn brein beïnvloeden. In werkelijkheid is de constante toevoer van glucose naar de hersenen een van de best gecontroleerde systemen in het lichaam. In de wetenschappelijke literatuur is geen serieus woord te vinden over dit fenomeen waaraan Gameau lijdt, het behoort tot het rijk van de suikerfabeltjes. 

Zo gaat Stam nog even door, hij heeft nog wel meer kritische pijlen op zijn boog. Heel aanbevelenswaardig om deze recensie eens te lezen.
En voor wie wil weten wat de mening van Huib Stam 'waard' is, verwijs ik naar de Recensie van het boek van Huib Stam.
Waarmee niet gezegd is, dat suiker goed is voor je lichaam. Daarover laat Stam geen misverstand bestaan. En zie voor enkele directe adviezen: Hoe kan ik minder suiker eten? door het Voedingscentrum.
En ten slotte, nog over de film, hier de Recensie HP/De Tijd.
Trailer That Sugar Film
Nog een mededeling tot slot:
Huib Stam neemt het Gameau kwalijk dat hij een 'kruistocht' onderneemt tegen de wetenschapper John Sievenpiper. Sievenpiper beweerde in zijn studie dat fructose niet direct wordt omgezet in vet. Dat zou Gameau niet goed uitkomen in zijn betoog, maar dat is onterecht, aldus Stam.
John Sievenpiper, universiteit van Toronto. Werkt samen met de Nederlandse voedseldeskundige Fred Brouns.
Fred Brouns, voedseldeskundige universiteit van Maastricht. Meent evenals Sievenpiper dat fructose niet schadelijk is. 
Ten allerlaatste is het nog wel even leuk om op te merken, dat de kracht van Supersize me min of meer verdwenen was, nadat Tom Naughton de film Fat Head maakte. Naughton leefde ook 30 dagen op fast food, kwam niks aan en werd er ook niet ongezonder van. :-)
Tom Naughton; het wachten is op iemand die That Sugar Film wat onschadelijker maakt. En de échte gevolgen van te veel suiker eten laat zien.  

zondag 4 juni 2017

Kapringen (A Hijacking), Tobias Lindholm, 2012.

Poster
Mooie, spannende film van Tobias Lindholm. Met hetzelfde thema als van de film Captain Phillips, waarover ik deze week al blogde. 
Een heel andere aanpak. 
Deze film is trouwens fictioneel, in tegenstelling tot die andere. Geschreven door Lindholm.
Begin van de film. De kok zal over een paar dagen thuis zijn.
Zo veel actie er in Captain Phillips was, zo weinig is die er in Kapringen. 
Hoofdmoot bestaat uit de onderhandelingen tussen de kapers en de baas van het hoofdkantoor. De twee hoofdpersonen zijn die directeur, Peter Ludvigson,  (gespeeld door Soren Mally) en de kok van het schip, Mikkel Hartman (gespeeld door Pilou Asbaek) 
Dit is Soren Mally; in de film had hij een heel andere uitstraling.
Namelijk zo: ernstig, streng, niet toegevend aan de kapers.
En hij speelt de kok. Hij was al bekend als spindoctor Kasper Juul  in Borgen.
Hier is hij als Mikkel Hartman al behoorlijk murw.
Er moet onderhandeld worden over het losgeld. De directeur wil de onderhandelingen zelf voeren. We weten al, dat hij dat met zijn zakenpartners heel goed kan. Een expert op het gebied van gijzelingen raadt het hem af, maar hij staat erop dit zelf te doen. zijn tegenspeler op het schip, Omar, beroept zich er steeds op dat hij géén deel uitmaakt van de kapers.
Omar, de tolk, Abdihakin Asgar. 
Zogenaamd geen kaper, maar hij kent wel alle trucs om zo veel mogelijk geld los te peuteren.
Zo wordt hier Mikkel ingeschakeld bij het telefoonverkeer. De bemanning is uiteraard doodsbenauwd, en wil niets anders dan dat er toegegeven wordt. 
De andere kant doet dat niet, wetende dat de eisen alleen maar steeds hoger zullen worden.
Peter kan steeds koel blijven, zoals hem geadviseerd wordt. Maar hier wordt hij toch even goed gek van de veeleisende onredelijkheid van de kapers.
Soms is het éven 'leuk' aan boord: bijvoorbeeld toen er nauwelijks meer eten was, en het de bemanning lukte een flinke vis te vangen. Er volgde een leuke maaltijd met de kapers, waarbij ook hard gezongen werd.
Dan weer werd er gedreigd met schieten.
Aan de telefoon lijkt het erop, of Mikkel wordt doodgeschoten. Dan komt er pas ook een bedrag waarover ze het eens worden. 
De kaping lijkt na dit aanbod ten einde. 
Jan, een ingenieur, en Mikkel omhelzen elkaar vol dankbaarheid.
Het losgeld is betaald. En dan.... ziet een kaper de hanger (de trouwring?) van Mikkel. Hij wil die hebben.
De kapitein probeert te bemiddelen: je hebt nu toch het losgeld, laat hem zijn ketting.
De kapitein wordt alsnog doodgeschoten.
De kok komt volledig in shellshock thuis. 
De hoofdpersonen, met in het midden Tobias Lindholm.
Ik vond dit een erg mooie poster.
Voor een deel bestond de bemanning van het schip De Rozen uit zeelui die een jaar daarvoor zelf een kaping hadden meegemaakt. 
Net als bij Captain Phillips, werden de kapers gerekruteerd uit vluchtelingen. 
Trailer
De filmmakers stonden 'op de schouders' van Dogme, de minimalistische filmers. Er was weinig budget, handheld camera's, en alles is echt op een schip opgenomen.
De kaping vond plaats op de Indische Oceaan. 

Pierre Janssen: In de greep van de kunst, Lex Reitsma, 2017

Stedelijk Museum Schiedam 
Museum Arnhem
Er loopt op dit moment een dubbeltentoonstelling in Schiedam (Stedelijk Museum) en het Museum Arnhem, gewijd aan Pierre Janssen. (1926-2007). 
Pierre Janssen was een kunstjournalist, die in de jaren 1959-1975 het televisieprogramma Kunstgrepen presenteerde. 
Zo was hij precies: met zijn grote handen en dunne lichaam, sprak hij bevlogen over kunst, en inspireerde iedereen. Dat wilde hij ook: kunst moest democratisch zijn, voor alle mensen, niet alleen voor de elite. 
Hij werd conservator van het Stedelijk Museum Schiedam, en deed dit van 1956 tot 1962. Hij deed in deze periode diverse aankopen van Karel Appel.
Van 1969 tot 1982 was hij directeur van het museum Arnhem. Hier kocht hij onder andere het zelfportret van Jan Mankes van 1911 aan. 
Zelfportret Jan Mankes, 1911.
1960; Janssen aan zijn bureau in het Stedelijk van Schiedam. Van fotograaf Jan Eyck.
Janssen richt een tentoonstelling in.
In de documentaire komen verschillende mensen aan het woord over Pierre Janssen: Jasper Krabbé, Wim Pijbes, Henk van Os, en anderen.
Pierre Janssen heeft op mij ook altijd veel indruk gemaakt. Die trillende handen vond ik boeiend, ook wel een beetje eng. Ik wist niet dat hij nog wel meer heeft gedaan voor de 'democratisering' van de kunst. Zo hield hij in Schiedam vanaf 1960 zogenaamde 'Kunstklassen' voor kinderen en volwassenen. En in Arnhem hield hij verkoop-tentoonstellingen, waar de mensen een echt kunstwerk konden kopen van studenten van de Kunstacademie. 
Ondanks zijn succes leed hij aan een minderwaardigheidsgevoel, omdat hij een autodidact was. Dat verwachtte ik niet. 
In de documentaire kwam ook uitgebreid zijn dochter Evelyne aan het woord, die zelf kunstenaar is.
Hier vader en dochter in 1987.
In één van de musea is de opnamestudio van Pierre Janssen nagebouwd. 
De documentaire hoort bij de duo-expositie, en is van filmmaker Lex Reitsma.
Lex Reitsma.
Hier een kort filmpje over de collectie in Arnhem van meer dan 200 speelgoedrobotten, 1978.