dinsdag 23 september 2014

Die andere Heimat: Chronik einer Sehnsucht - Edgar Reitz, 2014

Na zoveel jaren Heimat was er nu een prequel: een vier uur lang durende film over het leven rond 1840 in Schabbach in de Hunsrück. Ik heb niet alle voorgaande delen gezien, maar naar deze was ik wel weer nieuwsgierig.
De ontvangst was bij ons een mengeling van goed en niet goed. De beelden zijn vaak prachtig, maar de armoede, de manier van leven en werken is allemaal wel heel zwaar aangezet. Het is vaak letterlijk donker - logisch, er was alleen kaarslicht - je hoort de voeten klossen op houten vloeren, het dorp heeft het uiterlijk van een Openluchtmuseum.
Daarbij treden de personen voor mijn gevoel niet echt natuurlijk op. Ze doen allemaal een beetje raar, hebben allemaal wel iets bijzonders. Ik kreeg ook het idee dat alles in dienst stond van het laten zien van hoe het er vroeger toeging.
Overigens is het verhaal uit die tijd wel interessant: er heerste grote armoede, mensen hadden nauwelijks te eten. Ze leden onder de Pruisische keizer, revoltes werden ogenblikkelijk de kop ingedrukt. Via de Portugese keizer werden mensen geronseld om naar Brazilië te emigreren.
Dat gebeurt ook in Schabbach (een fictief dorp). De voorzaten van de familie Simons willen ook weg. We verwachten dat dat Jakob zal zijn, die zich al zijn leven lang verdiept in Indianentalen, en van alles en nog wat uit de boeken haalt. Maar het wordt zijn broer Gustav die op een dag vertrekt. Gustav is dan al getrouwd met de jeugdliefde van Jakob Jettchen..
Alles komt aan bod: de vele sterfte (vooral bij kinderen), tbc, difterie, opkomst stoommachine, we zien allerlei werkzaamheden, een paard beslaan, aardappelen rooien,  weven. Voor liefhebbers echt heel mooi om te zien. Voor mij erg plaatjes-achtig; pure esthetiek.
Wij stoorden ons een beetje aan de onechte (of totaal afwezige) dialogen.
Maar het lag vast aan ons: getuige de Recensie The Guardian was het een prachtfilm.
In de Volkskrant las ik nog, dat Werner von Herzog even opdook als Alexander von Humboldt, met wie onze kamergeleerde Jakob correspondeerde.
Hoes 
Bij de zelf ontwikkelde stoommachine 
Gustav en Jette op weg naar Brazilië. Toen een afscheid voor goed. 
De twee vriendinnen Jette en Florine  
De twee broers brengen de zieke moeder in de frisse lucht
Weer een karavaan richting Rotterdam, en daarna Brazilië 
Schabbach, circa 1840 
Een enkele keer een beetje kleur in de overigens zwartwit film 
Veel dood en begrafenis 
Jakob, hoofdpersoon
Trailer
De regisseur, dit jaar al 82.
Niet alle spelers zijn acteurs: de smid is een gewone man. Het zijn wel allemaal inwoners van de Hunsrück, het dialect dat gesproken wordt, is echt.
 
De titel is ook nog interessant: het gaat om het verlangen naar een land dat beter is dan de Hunsrück. Brazilië in dit geval. Dat moet een tweede vaderland worden.
 

zondag 21 september 2014

O Brother, Where Art Thou, Joel en Ethan Coen, 2000.

Vreselijk leuk film, voor de tweede keer gezien, nu in het bewustzijn dat de film gemaakt is door de gebroeders Coen. Met onder anderen George Clooney en Holly Hunter. Clooney heeft de hoofdrol, speelt Everett Ulysses. De film is een komedie, losjes gebaseerd op Ulysses van Homerus.
Drie gevangenen ontsnappen uit een chain-gang, en gaan op weg om de schat te vinden die Ulysses begraven heeft. Onderweg beleven ze allerlei avonturen. Zo worden ze verleid door de Sirenen, en worden ze beroemd met hun liedjes. De drie mannen plus een zwarte gitarist treden op als de Soggy Bottom Boys. In werkelijkheid horen we John Hartford, Alison Kraus, Emmy-Lou Harris en anderen. De muziek uit de film werd tot Album van het jaar 2001.
Liedjes: You are my Sunshine, Down to the river to pray, I am a man of constant sorrow, Keep on the Sunny side, In the highways, In the jailhouse now, en andere.
Poster 
Eerste optreden 
Vriend Pete is verdwenen. Of alleen zijn hart is er nog? O nee, hij is veranderd in een pad. 
Die verleidelijke dames.... Go to sleep little babe...
... alleen maar om de mannen bij de politie aan te geven. 
De zittende gouverneur. Maakt van het succes van de Soggy Bottom Boys gebruik voor zijn verkiezingscampagne; scheldt de mannen al hun schuld kwijt. 
De opponent. 
Net ontkomen, nog geketend. 
Wat kan hij raar doen, die Clooney
De voorspelling van de blinde komt uit. 
De zwarte gitarist.  Verkocht zijn ziel aan de duivel. Wordt uit handen van de Ku Klux Clan gered.
Echtgenote van Ulysses. 'I have counted to three.' 
Geen strafvervolging meer!
Deze man is bonafide, in tegenstelling tot Gerreth 
Hier gaat de blinde man, zoals hij in het begin komt. Zijn voorspelling: dat ze hun schat vinden, maar anders dan gedacht. 
 

Trailer.
Het is een vrolijke, zeer onderhoudende film. Het verhaal zit goed in elkaar, met allemaal verrassende wendingen. De personages zijn kleurrijk. Alles is mooi verfilmd, en dan is er ook nog zeer aangename muziek. Echt een pareltje!

woensdag 17 september 2014

Lebanon, Samuel Maoz, 2009.

Hoes
Lebanon is een Israëlische oorlogsfilm uit 2009, geschreven en geregisseerd door Samuel Maoz, die zelf als dienstplichtig militair gediend heeft in Libanon. Het betreft de Israëlische inval in Libanon in 1982.
We zien feitelijk alles vanuit het perspectief van een paar jonge mannen in een tank.
Ze krijgen hun opdrachten via een commandant die zich af en toe in de tank laat zien, en via de radio. Zij heten 'Rhinoceros', de paraptroopers Cinderella, hun veilige basis heet San Tropez. Een fosforbom krijgt een prachtige verhullende naam, het mag niet bekend worden dat de Israëli's die gebruiken.
De jonge mannen zijn allemaal bang. Ze hebben ook hun onderlinge psychologie. Zo is Assi een bange, niet erg overtuigende commandant, Hertzl een man die haantjesgedrag vertoon; hun directe superieur heeft veel meer ervaring en is geharder.
De leiding wordt betwist.
Deze man is hun directe superieur. Hij heeft het wel voor het zeggen, maar is er meestal niet.
Hun opdracht is, vijandelijk gebied in te gaan, dat al door de Israëlische luchtmacht is gebombardeerd. Bij het eerste treffen durft Assi (of Shmuel? de schutter?) niet te schieten. Dat kost één van de hunnen, een soldaat buiten, Jonathan, het leven.
Het eerste treffen op vijandelijk terrein.
Als 'engel' wordt de dode naar binnen getakeld. Voor het  volgende treffen worden er geen waarschuwingsschoten meer gevraagd, er moet onmiddellijk geschoten worden. Een kippenboer raakt zwaar gewond, hij krijgt het genadeschot. We zien de angstogen van de mannen in de tank.
Het volgende treffen is bij een flat, een kind en diens familie komen om, alleen de moeder blijft over. Hartverscheurend om te zien hoe zij haar kind zoekt.
Wanhopige moeder.
De straten van Beirut destijds.
Dan komt er een Syrische gevangene aan boord.
Onbetrouwbare falangisten.
Een falangist (christelijke militie die samenwerkt met de Israëli's) komt aan boord en vraagt wie er Arabisch spreekt. Niemand. Nu dreigt hij de Syriër met de ernstigste martelingen en de dood, zodra hij hem mee zal nemen uit de tank. Als de falangist weer buiten is wordt de Syriër helemaal gek van angst, de mannen geven hem morfine.
Volgens de radiostemmen moeten de tankmannen de falangisten volgen. De tank is verdwaald, wij hebben, met de mannen mee,  geen idee waar ze zich bevinden. Ook is er van alles kapot, de tank start nog met moeite, de meters werken niet meer. Via een andere (verboden) radiofrequentie horen ze dat ze min of meer zijn opgegeven.
In die situatie wordt Assi de commandant tóch moedig. Hij scheert zich en geeft bevel de tank op te ruimen. Zoals het hoort, eindelijk geeft hij aan die eis gehoor. Hij laat de Syriër niet in handen vallen van de falangisten. Ze banen zich een uitweg uit de stad, waarbij Assi om het leven komt. Juist hebben zijn ouders gehoord dat het goed met hem gaat.
 
 
 
Vier beelden van de jonge, onervaren soldaten.
De film begint en eindigt met een shot van een zonnebloemenveld. Op het laatste shot zien we daar ook de tank staan, die uiteindelijk aan het oorlogsgebied ontkomen is.  

Trailer

maandag 15 september 2014

Fargo, Joel en Ethan Coen, 1996.

Hoes
Veel - en terecht! - geprezen film van Joel en Ethan Coen uit 1996. De titel slaat op de landstreek Fargo, Noord-Dakota. Een dark comedy crime thriller.
Een autohandelaartje, Jerry Lundegaar, probeert zich uit zijn financiële nesten te werken door zijn vrouw te laten ontvoeren door twee criminelen. Zijn schoonvader, die hem heel kort houdt, moet het losgeld ophoesten, dat Jerry natuurlijk wil innen.
Maar alles loopt anders dan gepland. Een agent houdt de twee criminelen met hun ontvoerde dame aan, wordt achterdochtig, en wordt vermoord. Twee toevallige passanten worden in hun auto achtervolgd, verongelukken, en ook allebei doodgeschoten.
De criminelen zijn twee engerds, dat is wel duidelijk. De een is Steve Buscemi, de ander Peter Stormare.
Stormare en Buscemi, hun acteursnamen. Hier in een uiterst pijnlijke scene. Jenny Lundegaar rent hier verdwaasd rond, geboeid, en met een zak over haar hoofd. De engerd rechts barst in wreed lachen uit. 
 
Aanhouding van de twee. 
Maar de grootste engerd is wel de opdrachtgever, Jerry Lundegaar, die tot het einde volhoudt. De film eindigt met zijn arrestatie.
Ik geloof dat dit na de eerste moord is.
We beginnen te snappen wat dit voor heerschap is. De moorden worden snel en zonder veel omhaal gepleegd. Hij lijkt hersen- en gevoelloos.
Dit is het echtpaar Gunderson, zij (Marge) is politiechef, en hoogzwanger. In-gelukkig met elkaar, een schril contrast met de Lundegaars.
De film wordt ondanks alle gewelddadigheid nergens zwaar, wat een kunststuk is. De dialogen tussen de autochtonen zijn schitterend, en ook Marge en haar man zorgen voor de nodige lichtheid. Zie bijvoorbeeld de talloze eetscenes.
Ernstig gewond, probeert griezel 1 hier zijn schat te bewaren. Ook de schoonvader en de dochter zijn dan inmiddels vermoord. Jaja.
Marge is wonderbaarlijk pienter, en komt dan ook achter de waarheid.
Hier loopt ze af op een gruwelijke apotheose.
De ene crimineel staat hier de ander te verhakselen.
Zij begrijpt die criminelen niet, denkt ze hardop, terwijl ze de kille kikker naar de gevangenis rijdt.
Trailer.
Dit zijn de makers, Joel en Ethan Coen. Maakten ook O Brother where art thou.
De film ontving zeer veel prijzen. Het verhaal is geschreven door de gebroeders Coen, maar zo, dat het een soort mix is van verschillende zaken.
Tja. De vraag is dan nog, wat het verschil met fictie is.
Wel vond ik het als verhaal zéér aanvaardbaar, lees: aannemelijk. Dat heeft dan misschien toch met het realiteitsgehalte te maken?