Ladybird, Greta Gerwig, 2017.

Filmposter.

Deze film werd zeer aangeprezen in de gids (alweer een tijdje geleden, ik had hem opgenomen). Ik vond hem goed, maar het beste zat eigenlijk in het einde. 

Ladybird is de zelfgekozen naam van puber Christine. Ze is verschrikkelijk moeilijk, tegendraads, heeft geen oog voor de zorgen van haar moeder. Haar vader speelt een heel andere rol: die is af en toe depressief, verliest zijn baan.... maar tegenover zijn dochter is hij altijd de leuke man. De nare klusjes, de vervelende dingen die tegen dochter gezegd moeten worden, worden gedaan door moeder. 

Zo begint de film, moeder en dochter kennelijk samen een weekendje weg. Samen vredig in bed - maar dat ontaardt al weer heel snel in ruzie. Ladybird laat zich uit de rijdende auto vallen om het gedram van haar moeder niet meer aan te hoeven horen. 

Saoirse Ronan speelt Ladybird/Christine, 

Laurie Metcalf haar moeder Marion MacPherson. 

Commentaar Guardain: 

Saoirse Ronan and Laurie Metcalf are tremendous in Greta Gerwig’s moving and gloriously funny film about growing up, mother-daughter relationships and the anxiety of separation.

Als de film begint, is Ladybird zestien jaar, ze zit op een katholieke school. Het opgroeien leidt voortdurend tot tegenspraak van haar moeder. Het gezin kan maar met moeite rondkomen, Ladybird wil vooral meekomen met de rijkere klasgenootjes. Ze wil naar een dure vervolgschool. Elke keer 'hakt' moeder op haar in, dat het niet kan wat zij wil. Ze is steeds aan het opvoeden. Ladybird vraagt op een gegeven moment, of moeder haar eigenlijk leuk vindt. Een heel mooie scene, moeder geeft daar geen antwoord op. 

Intussen zoekt Ladybird ook de liefde. De eerste jongen raakt haar borsten niet aan, 'uit respect', zegt hij zelf. Maar helaas blijkt gaandeweg daat deze aardige jongen homofiel is. Dat leidt ook wel weer tot een ontroerende scene, want hij heeft het er uiteraard zeer moeilijk mee. 

 

Onder en boven: Lucas Hedges, als Danny O'Neill, met Ladybird. 

Dit is het volgende vriendje, die haar ontmaagdt. Het wordt een teleurstelling voor haar, zij is voor hem zeker niet de eerste. Acteur Timothée Chalamed. 

Beanie Feldstein (r) speelt haar beste vriendin Julie. Photograph: Allstar/A24

Feldstein als zichzelf.

Dit is regisseur Greta Gerwig, die ook het scenario schreef. Ze is ook afkomstig uit Sacramento (zoals Ladybird)

Tegen alle adviezen en afspraken in, regelt Ladybird dat ze terecht kan op een school heel ver weg, in New York. Dan lijkt het echt stuk te gaan tussen moeder en dochter, dochter wordt wanhopig omdat moeder niet meer tegen haar praat. 

Hier weer lekker kwaad op elkaar. 

Heel herkenbaar op dit punt in de film was het 'lege nest-syndroom'. In The Guardian werd dat mooi omschreven: pas als je kind het huis uit gaat, besef je dat je kind niet van jou is. 

Maar ook Ladybird verandert door de genomen afstand. Hier belt ze met haar moeder, ze gebruikt uiteindelijk haar eigen naam, Christine, de door haar ouders gegeven naam. 'I love you', zegt ze tegen haar moeder. 

Het slot maakte de film voor mij erg mooi. 

Trailer.

"Tegen het spontane in"- (Agere Contra), Nikolaas Sintobin.

"Doe het tegenovergestelde"

Afbeelding: oddrun@oddrun.com

Ik doe mee met de Adventsretraite van de Jezuïeten, en al surfend op de site van de Jezuïeten kwam ik terecht op de lezing met bovenstaande naam. 

Agere contra gaat over gelukkig leven. Dat is heel mooi, en nu ik er wat meer over wil vertellen in dit blog, komt mij allereerst dit beeld weer voor ogen: 

Voer alle dinc dunct mi goet, dat ghi gheestelic blide sijt.
Uwe gebreke zullen u mishaghen, mer niet beanxten noch bedrucken. 

Het gaat me om de tekst die ik er hier boven uit heb gehaald. Die is al vele jaren bij me, vanaf dat ik hem voor het eerst zag. Hij staat op een gedenksteen aan de Broederenkerk in Deventer, en is van Geert Groote, de vader van de moderne Devotie. 

Maar ik vertel nu verder van Agere Contra. In dit verband zijn er enkele principes die komen uit de Geestelijke Oefeningen van Ignatius van Loyola. 

Wat de titel Agere Contra betreft citeer ik DEZE SITE: 

'We kunnen gehecht zijn aan gedragspatronen die ons schijnbaar een veiliger gevoel geven, of het nu gaat om onze onzekerheden, twijfels of om onwil om uit onze comfortzones te worden getrokken. Ze verhinderen dat we ons leven volledig leiden zoals de Heer het bedoeld heeft. Als we ons leven in Geest en Waarheid leiden, leven we in ware vrijheid. Agere contra helpt ons om die dingen onder ogen te zien die ons van een dergelijke vrijheid weerhouden; beter nog, het helpt ons om in deze vrijheid te groeien.'

Íñigo López de Loyola (Ignatius), 1491-1556, Stichter van de orde der Jezuïeten

(Portret van Peter Paul Rubens)

Sintobin deed zijn verhaal helder uit de doeken. Tegen het Spontane: het onmiddellijke dat in je opkomt, is vaak helemaal niet deugd-doend. 

Ignatius, vertelde hij, heeft drie grondregels van discipline. 

De eerste is: Ga bewust om met gevoelens. Luister ernaar. 

Wéét dus wat er zich in je afspeelt, verdring niks. Zie jezelf onder ogen. In dit verband is het wellicht heel goed, om een 'levensgebed' in te stellen. 's Avonds, aan het eind van de dag, nagaan 'wat jou die dag deugd heeft gedaan'. Dat zou de rode draad moeten zijn van je levensgebed, Want de waarheid verdwijnt als je van de woede uitgaat. Heb je ruzie/kwaadheid, zorg dan eerst, dat het vuur eerst in je gedoofd is. Dan komt er ruimte voor de waarheid, die er onder je woede zat. 

Oorspronkelijke titel Exercitia spiritualia

Auteur Ignatius van Loyola

Uitgegeven 1548.

De tweede grondregel is: Geef voorrang aan positieve gevoelens. Stel je daar bewust voor open, want het zijn die gevoelens die je de weg tonen van het leven. Als een uitnoding van God

Je zou bij voorbeeld als gewoonte in kunnen stellen, om bij je levensgebed zo'n vijf positieve ervaringen van die dag terug te halen. Daarbij gaat het om eenvoudige, kleine dingen. Grote feiten zijn er nou ook niet zo veel, en het gaat meer om die simpele, goede ervaringen. Denk aan het fluiten van een vogel, een mooi stuk muziek dat je trof. Ze kunnen leren, als je er meer aandacht aan schenkt, de kleine deugdoende momenten meer reliëf te geven. Wellicht meer aanéén te rijgen. 

De derde grondregel is, voorzichtig te zijn met negatieve gevoelens. Die hebben de neiging de mens mee te slepen. Het gaat er ook weer niet om ze te negeren, maar ze bijtijds los te laten. Wanneer je er steeds maar naar terugkeert, kunnen ze op zichzelf een doel worden in je leven, en dat is niet goed. 

Als voorbeeld geeft hij - in deze coronatijd - je boosheid en wantrouwen op het mondkapje. Dat kan van binnen zo toenemen, dat je je woede op een gegeven moment gaat afreageren op anderen. Wees je van je woede bewust, en neem er afstand van. Laat het los. 

Geromantiseerde weergave van Geert Grote met zijn volgelingen

 (aquarel 1885, Antoon Derkinderen)

Na deze drie grondregels volgende zeven concrette tips van Ignatiaanse spiritualiteit: 

1. De eerste is: het Luciferprincipe. 

Lucifer is de gevallen engel. Het is een prachtige uitdrukking/beeld: de naam Lucifer komt van Lux Ferre, drager van het licht. Hij draagt het licht aan, reikt het ons aan. Het licht van de waarheid. 

Maar Lucifer is toch de duivel?

Ja. Maar: Boze Geesten zeggen de waarheid. Net als Jezus!

Er is echter wel een groot verschil: Jezus reikt de waarheid aan om mensen te laten groeien. Lucifer doet het om mensen kapot te maken. Maar waar het hier om draait, is de waarheid wel onder ogen te komen!

 

Lucifer, L'ange du mal;

van Joseph Geefs (1808-1885) 

Royal Museums of Fine Arts, Brussels, Belgium

2. positieve gevoelens beïnvloeden je gedachten, en weer terug. Wees daar oplettend in, want:  Wanneer je een goede ervaring hebt gehad, bestaat de neiging er meteen  met je denkraderen een voornemen van te maken, in de trant van: 'Nu ga ik dit altijd zo doen!' Zo zet  je jezelf vast, met weer nieuwe problemen tot gevolg. 

3. het koelkastprincipe: durf een lastig dossier wat je in je hart/geest met je meedraagt, eens weg te zetten in de ijskast. 

4. meer stilte en gebed; dit kan ingaan tegen je gevoel van stress, dat je juist opjaagt. Maar juist dan is het beter daartegenin te gaan, en de stilte te zoeken. Kan ook in de natuur, met muziek, of andere kunst.

5. niets verbergen. Ontken niks voor jezelf. Het kan ook uitstekend zijn een vertrouwenspersoon in te schakelen, aan wie je je verhaal echt kwijt kunt. Of het anders op te schrijven.

6. kiezen voor geduld; neem geen beslissingen als je kwaad bent, of helemaal overstuur, of radeloos. Durf dan te wachten tot je tot rust bent gekomen, vooraleer je iets onderneemt of besluit.

7. zelf het initiatief nemen. Negatieve gevoelens kunnen leiden tot luiheid, inertie, gemakzucht: dan word je nóg negatiever. Doe iets! Bij voorbeeld bij een baaldag: doe één klein ding, bij voorbeeld een kastje netje opruimen en schoonmaken. Na afloop kun je over die kleine taak dan toch tevreden zijn. 

Boek van Geert Grote - Museum Catharijneconvent

Sintobin noemt alle vermelde principes, de grondregels en de spirituele disciplines 'keuzes om terug rechtop te komen in het leven.' 

Niets nieuws onder de zon?

Dat klopt. Ignatius had het over ervaring, structuur, helderheid. De geboden regels raken ons aller ervaring. Daarom is het zo herkenbaar, het gaat om enkele aspecten van een basishouding + wat goede tips. Voor een beter, vreugdevoller leven. 

Dit boek verschijnt in maart van de maker van dit internet-artikel, N. Sintobin.  

Ik voeg nog een verduidelijking toe over wat agere contra precies is; want het gaat niet om zomaar ergens tegenin gaan; niet om te denken of zeggen: Ik ga tegen deze neigingen in omdat ik sterk ben, ik ben capabel en ik kan het! Laat niemand je vertellen dat ik dat niet kan! " Zo'n gevoel zou slechts een egocentrische demonstratie van wilskracht zijn. In plaats van onszelf zo zichtbaar met onze krachtdadigheid in het centrum te plaatsen, zou ons motief moeten zijn ons verlangen op God te richten, de "oude Adam" af te leggen en de nieuwe in Christus aan te nemen.

Zo is Agere Contra is direct handelen tegen mijn gedrag dat niet levengevend is.

Internetpastor de Jezuïet Nikolaas Sintobin.

De meditatie zelf, ongeveer 42 minuten. 

Lucifer (Le génie du mal) door Willem Geefs (Sint-Pauluskathedraal, Luik)

Zie voor een mooie uitleg van de twee beelden van Lucifer DEZE SITE.

Er zit een mooi verhaal aan dit en het andere (zie hier iets hoger) beeld: dit in de kerk(!) is een vervanging voor eerder getoonde beeld van Joseph Geefs; dit laatste werd een te mooie voorstelling van het kwaad geacht. De duivel in een kathedraal blijft raadselachtig, al zijn er enkele 'duivelse kenmerken' (o.a. horentjes tussen de krullen; een traan op de wang; vleermuisvlerken) aan op te merken. 

The Florida Project, Sean Baker, 2017.

Filmposter

Deze tekst komt van ik-weet-niet-meer-welke-Amerikaanse-site: 

De titel van deze wonderbaarlijk humanistische film van regisseur Sean Baker geeft een ironische draai aan de naam waaronder Walt Disney voor het eerst zijn plannen voor de 'gemeenschap van morgen' ontwikkelde voor de zogenaamde Sunshine State. Voor Disney was het "Florida-project" de utopische droom die uitgroeide tot de geldverslindende Walt Disney World. Daarentegen zijn de vervallen motels van Baker's zomervakantie-drama meer  'projecten' in de zin van de Amerikaanse sociale woningbouw:- de thuisbasis van gezinnen met lage inkomens die van de hand in de tand leven, net buiten de grens van de chique toeristische attractie.

Deze etablissementen liggen in Kissimmee, oostelijk van Eden aan de Route 192. De opzichtig getinte etablissementen dragen namen als het Magic Castle en Futureland, die een droom oproepen van plezier, fantasie en avontuur - hetgeen allemaal op gespannen voet staat met de harde economische realiteit. Paars en geel geverfde huizen kunnen niet verhullen dat veel bewoners in het rood staan, moeite hebben om huur te betalen en met tussenpozen uit hun kamers worden verdreven om mogelijke claims van ingezetenschap te voorkomen. Toch is het sprookje nog steeds springlevend voor de kinderen in het centrum van deze opwindend levendige film, die Baker treffend "een moderne Our Gang " noemt - een verwijzing naar Hal Roachs klassieke kindercomedies uit het Depressie-tijdperk. Zoals het anthemische nummer Celebration van Kool and the Gang ons er in het begin aan herinnert, zijn er goede tijden te midden van deze moeilijke tijden

.

Openingsscene, Moonee wordt geroepen door haar vriendje. 

Nog iets meer over de inhoud van de film:

Hoofdpersoon is Moonee, een zesjarig meisje dat met haar moeder in één van die motelappartementen woont. Moonee haalt alleen maar kattekwaad uit, ze bedelt bij toeristen om geld voor ijs, ze bespuugt de auto van de buurvrouw, met vriendjes sticht ze brand in leegstaande panden, ze doet alles wat niet mag en wat vervelend is, en is hondsbrutaal. Ze heeft een moeder die zo mogelijk nog erger is, minstens net zo brutaal, levend van niks, zichzelf prostituerend, en er altijd op uit op de zak van een ander te teren. Ze zijn trouwens niet de enigen daar die zo leven! 

Hulp krijgen ze van een soort conciërge, die de boel schildert en sleutels e.d. regelt. Willem Dafoe speelt die rol. 

We krijgen een helemboel van het leven van dit gezin in deze subcultuur te zien, ik werd er eerlijk gezegd mies van. Een hopeloos gevoel bekruipt je, van 'dit komt nooit en nooit meer goed.' 

Aan het eind lijkt er verandering te komen: moeder wordt door de Kinderbescherming gedaagd, ze lijkt uit de ouderlijke macht te worden ontzet. 

Op dat moment verandert er iets in Moonee, ze huilt als een kind, eindelijk is er een andere emotie dan die van stoutigheid. Haar vriendinnetje begrijpt haar pijn, samen rennen ze weg naar Disney World, dat dichtbij ligt.

 

Brooklynn Prince als zichzelf, een echt ongelooflijk goede kind-actrice!

De rol van de zesjarige Moonee is ongelooflijk! Die wordt vertolkt door de zevenjarige Brooklynn Prince, de grote ontdekking van de film. Ik kon bijna niet geloven dat ik hier een actrice voor me had! 

Er wordt beweerd dat de film uit zijn voegen barst van energie en humor: daar ben ik het niet mee eens. Energie ja, humor zag ik nergens. Alleen maar treurigheid, en zorgen. 

Zeker dus géén feel-good-movie, maar wel indrukwekkend. 

Sean Baker, regisseur.

Willem Dafoe, als motelmanager Bobby Hicks, met Halley, de zeer jeugdige moeder van Moonee. Halley gespeeld door Bria Vinaite.

Hier zijn de kinderen op weg naar leegstaande panden, die in de hens gaan.

Het 'paradijs' vlakbij, waar veel jacht wordt gedaan op ijsjes. 

Blij, met ijs. En ze is iedereen de baas - lijkt het.

De motelmanager. Hij verhuist moeder en kind een paar keer, tot het echt niet meer gaat. 

Moeder Halley is zelf nog een kind.

Zo zien we Moonee meestal: boos. 

Of blij, met ijs.....

De vriendinnetjes.

Boodschappen doen, voornamelijk pret-inkopen. 

Er valt een mooie recensie te lezen op de  TROUW-SITE.

Trailer

Anton de Kom-lezing, Abdelkader Benali, Trouw 26 november 2020.

Cornelis Gerhard Anton de Kom;

 (1898 Paramaribo, 1945 Neuengamme); Surinaams anti-koloniale schrijver en nationalist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij verzetsstrijder in Nederland.

Abdelkader Benali;

geboren 1975;  Marokkaanse-Nederlandse schrijver en tv-presentator.

Anil Ramdas, 

1958-2012 © ANP;  Surinaams-Nederlandse schrijver, journalist en programmamaker. 

In de Trouw van donderdag 26 november stond een iets ingekorte versie van de Anton de Kom-lezing. Die wordt jaarlijks georganiseerd door het Verzetsmuseum in samenwerking met Trouw. Onderwerp is traditioneel: discriminatie en intolerantie. De lezing was ook op internet te beluisteren, waarna er een gesprek plaats vond met  met Benali, actrice Urmie Plein en politicoloog Kiza Magendane onder leiding van Cees van der Laan, hoofdredacteur van Trouw.

Benali sprak zijn rede uit over Anil Ramdas. Het onderwerp trof mij bijzonder. Ik was destijds een fan van Anil Ramdas, ik herinner me vooral het tv-programma Het Blauwe Licht, dat hij samen deed met Stephan Sanders. 

Vormgeving van Het Blauwe Licht; vier mensen rond een tafel met tv-schermen. 

Programma bestond van 1997-2000.

'Close-reading' van tv-programma's, las ik ergens Mooi gedefinieerd!

Stephan Sanders en Anil Ramdas, zoals tijdens Het Blauwe Licht.

Benali kende Ramdas vooral van Zomergasten, waardoor Ramdas beroemd werd. Dat was in 1992. Ik lees op de VPRO-site, dat hij begon met de openingsscene van Apocalypse Now en dat hij de helikopter als metafoor voor het westen ter sprake bracht: enerzijds zag hij de helikopter een geweldig vernietigingsinstrument; ‘Che Guevara kon alleen gedood worden omdat de helikopter bestond’. Maar anderzijds kan het goede dingen brengen, zoals redding en voedselpakketten. Deze ambivalentie van het westen stond centraal in het werk van Ramdas, en in die uitzending van Zomergasten. 

Met de Walkürenrit, Wagner. Gruwelijk, maar waar. 

Ramdas heeft gewerkt voor het NRC, voor De Groene, en voor diverse omroepen. 'De Koning der Allochtonen',  noemde hoofdredacteur Xandra Schutte hem. Ramdas was een intellectueel, de bijnaam van Schutte was onterecht, hij was namelijk ook een kosmopoliet, zegt Benali.  Hij wilde verder reiken dan de eigen kring. 

Zelf was hij geboren in Suriname, maar hij had Hindoestaanse voorouders. Hij maakte een reis naar India. Daarna werd hij directeur van debatcentrum De Balie. Een avond daar georganiseerd rond het boek Orientalism van Edward Said eindigde in een debacle, Ramdas werd ontslagen. 

(Ik las ergens, dat hij dronken was, en alle sprekers onbehouwen afkapte.) 

Oriëntalism

 boek uit 1978 van Edward W. Saïd. De titel slaat op de algemene, minachtende voorstelling van het oosten (Azië, Noord-Afrika, Midden-Oosten) door westerse beschavingen. Het is een imperialistische kijk, waarin het Westen zichzelf  presenteert als het centrum, het oosten als marginaal. 

Autobiografsiche roman, Anil Ramdas, 2011.

Een paar jaar later publiceerde Ramdas zijn niet zo succesvolle autobiografische roman Badal. Hij was veranderd, ging als een Don Quichotte tekeer tegen mensen als Geert Wilders. 'De kosmopolitische duizendpoot was een naijverige drammer geworden,' zegt Benali. Hij voerde een kruistocht   tegen nieuw-rechts. 

Hier ontspoorde hij, hij stopte met het idealiseren van Nederland, hij had het over 'white trash'. 

De polemiek is sindsdien alleen nog maar kwaadaardiger geworden. Ramdas had vooral oog voor de groep van allochtonen, niet voor moslims. 

Na zijn uitspraken over white trash (zie beneden onder de link De Buren) kwamen de oproerkraaiers van Geen Stijl hem opzoeken. Er volgden doodsbedreigingen en verwensingen. 

Vervolgens werd hij afgemaakt door Joost Zwagerman, die Ramdas in het programma Pauw en Witteman de maat nam. Zie hiervoor ook De Tijd, 2011.

Controverse: volgens Ramdas was 'de platte boershied' over het hoofd gezien; daarop opende Zwagerman de tegenaanval.  

Anil Ramdas stierf in 2012 door zelfdoding. 'Gedood door de tijdgeest', dacht Benali direct toen hij ervan hoorde. 

Door alle ontwikkelingen werd Ramdas zelf de allochtoon waarover hij zo veel geschreven had: de altijd ontwortelde die overal verstoten wordt. 

Hij had oog voor de kracht van het collectivisme, al kon hij het niet helemaal op waarde schatten. Hij zelf was altijd het individu blijven onderscheiden. Maar het populisme wordt gedragen door de massa, niet door individuen. Ramdas keek neer op de massa. 

Door covid-19 zijn we ons meer bewust geworden van de gemeenschap waarin we leven. We kunnen inmiddels ook niet meer om white trash heen, het heeft Trump aan de macht geholpen en gehouden. 

Heruitgave in 2020, Anton de Kom, eerste uitgave 1934.

Terug naar de allochtonen: 

De huidige generatie schrijvers keert terug naar de verhalen van oorsprong, richten een omroep op rond hun huidskleur. 

Akwasi, met omroep Zwart

Omdat men de slavernij ziet als gemeenschappelijke factor in de groepsidentiteit vindt men een richting in het leven. Er komt in het algemeen meer ontwikkeling in groepsidentiteiten: etnische achtergrond regionale of religieuze identiteit worden afgezet tegenover de cultureel dominante groep.

Voor Anil Ramdas waren de culturele waarden van het Westen het beste tegengif tegen sektarisme, en dwingend groepsdenken, betoogt Benali. Hij zoekt een cultuur waarin plaats is voor vrijdenkers: er moet ruimte zijn voor een mening die afwijkt. En voor privacy. 

Identiteitspolitiek is het nieuwe dogma dat de wereld moet zuiveren van het witte privilege. De Omroep Zwart kán okay zijn, al hoopt Benali hardop dat er ruimte blijft voor Ramdassen, 'mensen die zelfbenoemd nestbevuiler kunnen zijn.'

Van Historiek-net plukte ik nog deze toevoegingen aan het begrip identiteitspolitiek: 

Identiteitspolitiek verwerpt het ideaal van het liberalisme, waarbij het gaat om de rechten van het individu en gelijkheidsdenken. Men redeneert niet vanuit individuen, maar komt op voor de rechten van grotere sociale groepen die ongelijk behandeld worden. Vaak treden identiteitspolitieke groepen op als belangenorganisaties en (buitenparlementaire) actiegroepen.

Groepen die in de geschiedenis onder identiteitspolitiek gerekend kunnen worden zijn onder meer het abolitionisme, de periode van de verzuiling in Nederland vanaf de jaren 1880 (toen de gereformeerden en katholieken een emancipatiebeweging vormden), Black Power, de tweede feministische golf en meer recent debatten over de islam (hoofddoekjes), de zwartepietendiscussie en de discussies over genderneutraliteit.

Benali wil niet dat identiteitspolitiek een vorm van inquisitie-politiek wordt. Hij ziet ook, dat nieuwkomers intussen zo zijn ingeburgerd, dat ze hun wil opleggen aan de meerderheid. Maar als dat betekent dat die minderheid ook bepaalt wie er wel of niet deugt, 'dan vervallen we in intellectuele horigheid. Dat is niet hoe ik me een betere wereld voorstel,' zegt  Benali. 

Ramdas zag dus zeer juist in, dat de irrationaliteit het over kon nemen, zodra cultuur in het geding is. Benali noemt de antivaxxers, QAnon-aanhangers, FvD-retoriek met ronddolende Minerva-uilen, aanhangers Trump, Bolsonaro, het wantrouwen jegens de elite....

Ramdas geloofde dat er voldoende sterke instituten waren in het westen om alle vormen van bijgeloof, intolerantie etcetera te overleven. Maar intussen, acht jaar na Ramdas'overlijden, blijkt wel, dat het Westen ten diepste gespleten is in zijn kernwaarden.

Benali besluit met Ramdas op het schild te hijsen: 'hij was niet als wereldburger geboren, hij werd het.'

Hij was ook een vurig pleitbezorger van de westerse cultuur. Zijn werk roept op tot verzoening, bij gebrek aan beter. 'Het roept op met ironie en compassie naar de eigen voortreffelijkheid te kijken.  

Wat  staat volgens Anil Ramdas bovenaan: eerlijkheid of fatsoen? Zie het volgende citaat: 

De Israëlische filosoof Avishai Margalit schreef een prachtig boek over fatsoen: The Decent Society (1996), in het Nederlands vertaald als De Fatsoenlijke Samenleving (2002), waarin hij als het belangrijkste menselijke streven ‘het voorkomen van pijn’ noemt. En ‘het voorkomen van vernedering’ ziet hij als goede tweede. In een fatsoenlijke samenleving probeert men anderen niet onnodig te vernederen, te beledigen, te krenken. Eerlijkheid is ook belangrijk, je moet de ander niet voorliegen, maar je kunt ook proberen de juiste woorden te kiezen. De ander niet te vernederen. Fatsoenlijk te blijven.

White Trash, voor Amerika beschreven in dit boek. 

Nog even over de gebruikte term "white trash": 

De term duidt van oorsprong duidt op outcasts die buiten de gerespecteerde samenleving staan. Ze leven aan de rand van de sociale orde en worden als gevaarlijk beschouwd omdat ze crimineel, onvoorspelbaar en zonder respect voor gezag zouden zijn – in politieke, wettelijke of morele zin. De term wordt meestal gebruikt door zwarten, als scheldwoord, maar ook door blanken met een hogere sociaal-economische status, die ermee naar zichzelf verwijzen om gekscherend hun afkomst te beschrijven.'

Logo DeBuren, Vlaams-Nederlands Huis voor Debat. 

Voor de betekenis die Ramdas zelf eraan geeft: DE BUREN.

Ik denk dat de term tegenwoordig met veel meer voorzichtigheid gebruikt wordt. Als ik denk aan 'the basket of deplorables' van Hillary Clinton, dan wordt dat nu toch niet meer zo gezegd.  

Spijt van Basket of deplorables. 

Tot slot: 

Ik heb met veel genoegen Anil Ramdas terug in de herinnering gebracht. Ik waardeer het zeer van Abdelkader Benali dat hij de waarde van hem inzag. Voor mij is Ramdas hiermee terug in beeld, met als onverwachte goede punten: kosmopolitisme, beleefdheid, individualisme, enzovoorts. 

Een schitterend artikel over Ramdas is HIER te vinden. Van de hand van Pieter Hilhorst, 2016.