Lost Highway, David Lynch, 1997.

Filmposter

David Lynch is natuurlijk een spannende regisseur, een film van hem moet ik zien! 

David Lynch. Hij is een bewonderaar van Trump - wat ik dan minder vind!

Andere films van hem zijn onder andere: Twin Peaks, Blue Velvet, Wild at Heart en Mulholland Drive. 

De film Lost Highway is lastig te begrijpen. Maar het gaat te ver om te zeggen dat het nonsens is - zoals ik ergens las op internet. Er zitten te veel parallellen en associaties in die bij elkaar horen. 

Fred Madison en zijn vrouw Renée. (Bill Pullman en Patricia Arquette.)

Renée.

Eerst kort het verhaal: we maken kennis met Fred Madison, en diens vrouw Renée. Hun relatie klopt niet helemaal, zij heeft een minnaar.

 

Links de minnaar van Renée. We zien hem later terug als Andy.

Er liggen videotapes op hun stoep, op raadselachtige wijze daar terecht gekomen. Erop beelden van hun interieur, van henzelf in de slaapkamer: iemand heeft in hun huis gefilmd. 

De 'Mystery Man' in de film; gespeeld door Robert Blake. Dit is een eng stukje in de film. 

Fred ontmoet de 'Mystery Man' op een feestje, die tegelijk bij hem staat, én in zijn huis is. Even later ontdekt Fred dat zijn vrouw is vermoord. Hij is de enige verdachte, en belandt in de cel.

Hij wordt ter dood veroordeeld.

Balthazar Getty, als Pete Dayton.

Hij lijdt aan vreselijke hoofdpijnen, en tijdens zo'n aanval verandert hij in Pete Dayton: een veel jongere man, automonteur. Pete heeft een vriendin, en is de speciale monteur voor Mister Eddy, een gangster.

 

Mr. Eddy, of Dick Laurent; gespeeld door Robert Blake. Een engerd.

Pete is de speciale monteur van Eddy. Maar dat breekt hem op. 

Pete wordt verliefd op diens vriendin Alice. De rol wordt gespeeld door dezelfde vrouw als die Renée speelt, maar dan met blond haar.

 

Alice, geliefde van Pete Dayton, maar hoort bij Mr. Eddy. Dezelfde vrouw als Renée, maar dan blond.

Maar ook Alice bedriegt haar geliefde. Ze maakt pornofilms met Andy voor Mr. Eddy, alias Dick Laurent.

 

Andy; maakt pornofilms voor Mr. Eddy; valt met zijn hoofd op een tafeltje, dood. 

Alice zegt tegen Pete dat hij haar nooit zal krijgen. 

Zij en Pete doden Andy - die valt fataal met zijn hoofd op een glazen tafeltje - . Uiteindelijk doodt Pete ook Dick Laurent en lijkt het erop of Pete weer een aanval krijgt. Dat is het einde van de film, Pete lijkt weer terug te keren naar zijn status van Fred Madison.

Fred Madison op de Highway.

Huisje in de woestijn dat in vlammen opgaat bij het slot. 

Ik vond het even leuk om de analyse te lezen van deze film, als het kijken van de film zelf. Zie daarvoor The City of Absurdity. Een lange, goed uitleg. 

Verder is voor een goed begrip interessant wat Lynch zelf erover zegt: hij noemt het een Möbius strip, en elders een psychogenische schemertoestand. 

Eerst over die Möbius-strip: dat is een meetkundige figuur, beschreven door Möbius. Het ziet eruit als een strip papier, die als een ring aanéén geplakt is, maar met een draaiing. Als volgt: 

Möbius-strip: een tweedimensionaal oppervlak ingebed in de driedimensionele euclidische ruimte.

August Ferdinand Möbius, 1790-1868. 

Oud Romeins mozaïek, dat een structuur laat zien die gelijk is aan de Möbius-strip.

Citaat:

'An object that existed in a mobius-strip-shaped universe would be indistinguishable from its own mirror image - this fiddler crab's larger claw switches between left to right with every circulation. It is not impossible that the universe may have this property, see Non-orientable wormhole.'

Hoe dat zit met de film en zijn overeenkomst met de Möbius strip, valt te lezen achter DEZE LINK.

De Möbius-strip geldt als teken van oneindigheid, schijnbaar met twee zijden, maar in werkelijkheid is het een continuüm.
Lynch noemde zijn film ook een 'psychogenic fugue': een term uit de psychiatrie, maar die tevens verwijst naar de muziek-term fuga: muziekstuk met verschillende stemmen door elkaar heen, en toch hetzelfde thema. De psychische ziekte gaat over 'dislocation, being expelled from one's own identity.' Zie Metro-Active.
De muziek speelt ook een belangrijke rol: David Bowie's I'm deranged, aan het begin en aan het eind van de film, als we alleen de strepen op de weg zien verlicht door de koplampen. Verder onder andere Rammstein.

Trailer

Giacometti, Zwolle 31 oktober 2018.

Alberto Giacometti, ets van Jan Hladík, 2002. 

Afbeelding van de sculptuur L'Homme qui marche op de achterkant van een biljet van 100 Zwitserse francs

Het beeld Lopende Man, van Giacometti 1961.

Met dezelfde titel, van Rodin, 1903.

Alberto Giacometti was van Zwitserse afkomst, geboren 1901, gestorven 1966. Ik kende zijn naam al heel lang, omdat hij veel voorkomt in het werk van Simone de Beauvoir, en ook dat van Sartre. Van Simone de Beauvoir heeft hij ook een sculptuur gemaakt. (Ik dacht niet in de Fundatie.)

Simon de Beauvoir, 1946 | Yann Caradec © Flickr

Foto van Jean Paul Sartre.

Voor Sartre, was Giacometti's kunst een 'obsessie met de leegte van de mens.' ‘An exhibition by Giacometti is a population. He sculpted men who cross a square without seeing each other; they cross each other irremediably alone, and yet, they are together.’ 

Behalve met Sartre en De Beauvoir ging Giacometti om met Samuel Beckett, Picasso, Miró, ennog meer  (ook figuratieve) kunstenaars. 

Giacometti in 1962; persoon rechts is mij niet bekend. 

Volgens mij heeft zijn vrouw Annet voor dit beeldje model gestaan. 

Schets. Soms vond ik de schetsen niet veel. Toch kon hij ook erg mooi tekenen:

Deze heeft wel wat. 

Dit geheel is in werkelijkheid zo klein, dat je nauwelijks details kunt zien.  

Hoofd van Diego (1 jaar jonger), 1961. Diego was levenslang trouw in de ondersteuning van zijn broer.  Diego stond ook dikwijls model. 

Alberto Giacometti, Tête de Diego au col roulé, 1951/52, brons, 34 x 13,5 x 13 cm, Collectie Fondation Marguerite et Aimé Maeght, Saint-Paul-de-Vence, Frankrijk foto: Claude Germain – Archives Fondation Maeght.

Giacometti in zijn atelier in Parijs, een relatief kleine ruimte. Hij bleef hier heel zijn leven werken.  Diego had hem de ruimte bezorgd.

Een jongere Giacometti. 

Hij lachte niet veel. Er wordt gezegd, omdat hij een erg slecht gebit had, als gevolg van koffie en roken. Een vrolijkerd was hij overigens ook niet. 

Hond. 

Alberto Giacometti, Chien, 1957, brons, 47 x 100 x 15 cm, Collectie Fondation Marguerite et Aimé Maeght, Saint-Paul-de-Vence, Frankrijk, foto: Claude Germain – Archives Fondation Maeght.

Kat.

Aan het werk in zijn atelier, ca. 1965.

Er werd een film gedraaid waarin je Giacometti aan het werk zag. Steeds maar dat boetseren, je zag gewoon niet wat er eigenlijk nog veranderde. 

Er werd gezegd dat de ogen bij Giacometti een belangrijke rol spelen, vooral van de vrouwen, die roerloos de ruimte inkijken.  

Alberto Giacometti, Vrouw van Venetië VII, 1956, brons, collectie Fondation Marguerite et Aimé Maeght, Saint-Paul-de-Vence.

Het was een moeilijke man, die Giacometti. Er is in 2017 ook een film over hem gemaakt, getiteld The Final Portrait. Het is het verhaal van de journalist James Lord (1922-2009), die zich liet verleiden om voor Giacometti te poseren. Vervolgens werd hij gek van de grillen van de artiest. Het was nooit goed, en het kostte hem verschrikkelijk veel tijd. Zie het artikel in The Guardian. De rol van Giacometti wordt gespeeld door Geoffrey Rush. De film moet erg leuk zijn!

Zie ook dit artikel, in dezelfde krant, over de gekte en de neuroses van Giacometti:

THE GUARDIAN

De Fundatie had de tentoonstelling over Giacometti gecombineerd met werk van Lynn Chadwick. De titel was Facing Fear, omdat deze kunst nieuw was, ontstond na de ellende van de Tweede Wereldoorlog, onder de dreiging van een atoomoorlog. Hun beider kunst stond los van de beeldhouwkunst van vóór de WO-II.

Ik laat volledigheidshalve ook wat zien van Chadwick, in wie ik me niet zozeer heb verdiept.

Lynn Chadwick, Watcher V, 1960-61, brons, 139 x 36 x 25 cm, Courtesy of The Estate of Lynn Chadwick and Blain|Southern, foto: Peter Mallet.

Lynn Chadwick, Cloaked Figure IX, 1978, brons, 185 x 101 x 140 cm, Courtesy of The Estate of Lynn Chadwick and Blain|Southern, foto: Peter Mallet.

Lynn Chadwick, Sitting Couple, 1990, gelast RVS, c/o The Estate of Lynn Chadwick / Blain|Southern.

Citaat:
Als aanstormend talent doorbrak Lynn Chadwick begin jaren vijftig de dominantie van Henry Moore en Barbara Hepworth in de Britse beeldhouwkunst. Chadwick, geboren in Londen, begon zijn loopbaan als technisch tekenaar en ontwerper van tentoonstellingsstands. Een constructieve benadering kenmerkt ook zijn beeldhouwkunst. In plaats van zijn mens- en dierfiguren te modelleren met klei of was laste hij ze met ijzeren staven in elkaar. Daarna vulde hij de ruimtes in het skelet op met een soort cement. De hoekigheid van het werk van Chadwick en andere jonge Britten werd in 1952 omschreven als ‘the geometry of fear’, een verwijzing naar de constante dreiging van een kernoorlog. Met zijn apocalyptische Dansers en stoïcijnse Wachters gaf Chadwick daaraan op indringende wijze uiting. Vanaf de jaren zeventig breidde hij zijn repertoire uit met onderwerpen die de soevereiniteit van de mens weer lijken te herstellen. Beelden als Gemantelde figuur en Zittend paar ogen niet langer agressief, maar stralen juist beheersing en onaantastbaarheid uit.

Nico Koster, Lynn Chadwick in zijn werkplaats in Chalford, 1988 ©2018 Nico Koster / MAI.

Lynn Chadwick, Beast VII, 1956, brons, c/o The Estate of Lynn Chadwick / Blain|Southern.

Lynn Chadwick, Two Winged Figures Golden Wedding, 1968-71, lithografie op papier, 33,3 x 24,8 cm Courtesy of The Estate of Lynn Chadwick and Blain|Southern, foto: Steve Russell Studios.

Dit vonden wij een erg leuk beeld! 

En deze!

Introductie door Ralph Keuning.

Een man alleen, Christopher Isherwood, 1966 (1982)

Deze editie las ik, van de bieb; een beduimeld, blijkbaar vergeten exemplaar uit het magazijn van een andere vestiging.  

Ik heb dit werkje gelezen naar aanleiding van de film A single man, van Tom Ford, met Colin Firth in de hoofdrol.
Het boek is anders dan de film. De film is van 2009, en naar mijn idee veel eigentijdser dan het boek. Dat ademt veel meer de sfeer van angst voor homo-haat.
De geschiedenis is in hoofdlijnen hetzelfde: vijftiger en homoseksueel leraar letterkunde George Falconer lijdt onder het verlies van zijn partner Jim, die omkwam bij een verkeersongeluk. Hij probeert verder te gaan, we zien één dag van zijn leven hoe hij dat doet. Het wordt zijn laatste dag. 
De hoofdpersoon zelf zit vol boosheid op zijn buren, van wie hij - vermoedelijk terecht - vreest dat ze het nodige op hem tegen hebben. Bovendien mag hij hen helemaal niet. Het dedain waarmee hij dan spreekt/denkt, staat me wat tegen. In de film lijkt George me wat vriendelijker.

Nicholas Hoult in A Single Man, als de leerling Kenny Potter.

De rol van Kenny Potter, een leerling die in hem is geïnteresseerd, en met wie hij gaat zwemmen in zee, is in de film intiemer dan in het boek. Dat komt vooral omdat hij blijft slapen, in het boek gaat hij juist naar huis.
De relatie met de vrouw Charlotte (Charley) is in het boek beter beschreven, en ook de rol van George Falconer als professor vind ik in het boek duidelijker. De rouw, het verdriet, het anders-zijn door de homoseksualiteit, dat alles is hetzelfde. Ook sterft de hoofdpersoon in zowel film als boek aan het eind.
In de film zorgt Colin Firth vooral voor dat het verhaal zeer overtuigt.

In het boek wordt op college het boek van Huxley besproken: After Many a Summer, dies the Swan.
Voor mij was dit stuk moeilijk te begrijpen, omdat ik het boek van Huxley niet ken.

Het boek van Huxley dat  Falconer bespreekt met zijn studenten.

Het college dat George geeft over Huxley was voor mij niet te volgen. Ik ken Huxley alleen van naam, en dan nog alleen in combinatie met het boek Brave New World, de dystopische roman van 1932 (vertaald als Heerlijke nieuwe wereld). - Het staat nog steeds op mijn verlanglijstje.)

Zo'n stuk in een boek dat niet te volgen is - tenzij je het besproken boek kent, en bovendien de verwijzingen eruit -  remt het plezier af. Terwijl het me wel interesseert. 

Ik geef hier wel een citaat uit het boek After many a summer (op internet gevonden), gewoon omdat ik het mooi vind:

“This day fifty years ago I was born. From solitude in the Womb, we emerge into solitude among our Fellows, and return again to solitude within the Grave. We pass our lives in the attempt to mitigate that solitude. But propinquity is never fusion. We exchange Words, but exchange them from prison to prison, and without hope that they will signify to others what they mean to ourselves. We marry and there are two solitudes in the house instead of one; we beget children, and there are many solitudes. We reiterate the act of love; but again propinquity is never fusion. The most intimate contact is only of Surfaces, and we couple, as I have seen the condemned Prisoners at Newgate coupling with their Trulls, between the bars of our cages. Pleasure cannot be shared; like Pain, it can only be experienced or inflicted, and when we give pleasure to our lover or bestow Charity upon the Needy, we do so, not to gratify the object of our Benevolence, but only ourselves. For the Truth is that we are kind for the same reason as we are cruel, in order that we may enhance the sense of our own Power; and this we are for ever trying to do, despite the fact that by doing it we cause ourselves to feel more solitary than ever. The reality of Solitude is the same in all men, there being no mitigation of it, except in Forgetfulness, Stupidity or Illusion; but a man's sense of Solitude is proportionate to the sense and fact of his Power. In anz set of circumstances, the more Power we have, the more intensely do we feel our solitude. I have enjoyed much Power in my life.” ― Aldous Huxley, After Many a Summer Dies the Swan.

Aldous Huxley, 1894-1963.

Christopher Isherwood 

Oorspronkelijke editie A single man. 

Heruitgave, naar aanleiding van de film.

Isherwood heeft overigens grote bekendheid gekregen door zijn geschriften over de Vedanta:  een tak van de Indiase filosofie. Hij maakte deel uit van een kring van bekende intellectuelen. Ik citeer uit Wikipedia: 

Toen Isherwood Gerald Heard leerde kennen, leerde die hem kennismaken met het Vedanta, een Indiase filosofie. Isherwood voegde zich bij een select gezelschap bestaande uit onder anderen Aldous Huxley, Bertrand Russell, Chris Wood, John Yale en J. Krishnamurti. Samen met Swami Prabhavananda schreef Isherwood een aantal vertalingen en hindoegeschriften, essays over Vedanta, een biografie over Ramakrishna, toneelstukken en romans.

Isherwood op latere leeftijd. Hij leefde van 1904-1986.

Slotconclusie:
Ik waardeer de film méér dan het boek, zoals al bleek. Meestal is dat andersom.
Het boek A Single Man wordt zeer aangeprezen, het staat in de Amerikaanse boeken-tophonderd ik meen op plaats 87.