donderdag 17 oktober 2013

Biutiful - Iñárritu

Javier Bardem
 
Gisteren zag ik deze film, die al sinds 8 februari jongstleden op mijn dvd-recorder staat.
Het is een Mexicaanse dramafilm met in de hoofdrol Javier Bardem, geregisseerd door de Mexicaanse regisseur Alejandro González Iñárritu. Het is zijn vierde speelfilm en naast zijn debuut Amores Perros de tweede film in zijn moedertaal Spaans. De film is van 2010, en werd opgenomen in Barcelona. Ik weet nog dat dat in februari voor mij een reden was om hem op te nemen.
(Je zag inderdaad stukjes Barcelona, de Sagrada Familia, maar ook Badalona, een wijk of voorstad waar nooit toeristen komen. Het gebalsemde lijk van Uxbals vader wordt gecremeerd op de Montjuic.)
We keken hem op zaterdagavond, een 'gezellige avond'. Ik was daardoor eigenlijk bang dat Ton er geen zin in had, ondanks dat hij er 'ja' op gezegd had. Hij lag ook wel eventjes te slapen, maar was er ten slotte toch net zo van onder de indruk als ik.
De vraag is waaróm een dergelijke film meer indruk maakt dan menig andere, en volgens mij komt het omdat hij zo authentiek was. De hoofdrolspeler speelt zeer overtuigend, vooral als vader, maar ook als crimineel. Ik kreeg sympathie voor hem.
Omdat hij bijna tot aan het eind tegenover niemand bekent dat hij nog maar weinig tijd van leven heeft, wordt de film ook spannend. Je leeft mee met hem en zijn kinderen, en vraagt je af hoe het straks moet met zijn vrouw - die geen moeder is voor haar kinderen - maar vooral met zijn kinderen.
Schokkend was de film toen door zijn toedoen - hij heet Uxbal - 25 illegale Chinezen om het leven komen. De kelder van het pakhuis waar ze bij elkaar liggen te slapen raakt vergiftigd door veel te goedkope kacheltjes die onze held daar heeft laten plaatsen vanwege de kou. Ik was gewoon blij dat hij dit vreselijke feit kon delen met een vrouw, ik geloof Bea. Iemand met paranormale gaven, die hem leiding geeft in deze moeilijke momenten van zijn leven.
Schrijnend is ook de verhouding met zijn eigen vrouw, die niet zonder hem kan leven, maar ook niet met hem. Ze hangt steeds de hoer uit, ook met zijn broer, drinkt, rookt en slaat haar kinderen.
Helaas heb ik het einde niet kunnen zien, omdat de filmopnametijd net te kort was. Zeker is, dat de dochter dan met haar vader in bed ligt. Zijn einde lijkt nu aanstaande. Ze spelen met de ring die hij van zijn grootouders gekregen heeft, zij mag hem ook omdoen. Zij weet intussen eindelijk wat er met hem aan de hand is. Dit stukje is een herhaling van het begin. Ik vermoed, dat de volgende scene ook een herhaling is van die aan het begin: vader en dochter fluisteren tegen elkaar in een besneeuwd bos. De sneeuw vormde eerder een motief als plaats waar het gezin nog een keer gezamenlijk naar toe zou gaan. Dat moment is toen verstoord geworden, nu niet.
Maar ook is zeker, dat de Chinese baas, die verantwoordelijk was - met Uxbal - voor de 25 doden, in een van de laatste scenes gezien heeft, hoe zijn homosexuele partner zelfmoord heeft gepleegd. Hij is ergens naar toe onderweg. is het naar het gezin van Uxbal? Ik vermoed het. Maar hoe loopt dat af?
Los van die Chinees, zou het goed af kunnen lopen: een zwarte vrouw, wier man naar Afrika is teruggestuurd, zorgt voor Uxbal en zijn kinderen.  Of heeft hij gehallucineerd, is zij niet teruggekeerd, maar inderdaad naar Afrika gegaan, haar man achterna, samen met haar baby? Dan zijn de kinderen verloren. Of worden vermoord.

Misschien kan ik de film nog eens lenen van de bieb, om het laatste stukje nog eens te kunnen kijken. Ik ben wel nieuwsgierig!


PS: Bij het nazien van de rollen van Javier Bardem stuitte ik op Mar adentro uit 2004. Deze film is het waar gebeurde verhaal van de Galicische visser Ramón Sampedro die bij een duik verlamd raakte en vervolgens een levenslange strijd voor het recht op euthanasie voerde. De film werd geregisseerd door de bekende regisseur Alejandor Amenábar.
Staat verdorie al een paar jaar in mijn kast, cadeautje van Tenny. In die rol ziet de acteur er HEEL anders uit!
Echtgenoot van Penelope Cruz. Ook leuk.

Met echtgenote, in het echt.

Blue Jasmine - Woody Allen


De hoofdrol wordt gespeeld door Cate Blanchett. Een prachtige rol!
 
 
Blue Jasmine zagen we de afgelopen week samen met Tony en Marjanne in het Eye, Filmmuseum. ('Het heet ook vast Eye omdat het aan het IJ ligt, dat vinden Amsterdammers leuk.' - Je moet Tony heten om daar op te komen.)

Blue Jasmine wordt door de Volkskrant een komedie genoemd, en daar moest ik even over nadenken. Ik vond hem eigenlijk heel echt. Maar bij nadere beschouwing moet ik wel erkennen dat de karakters wel wat één-dimensionaal zijn.
Toch blijft het woord komedie wat wringen bij mij.
Maar goed. Óp naar de film.
Het was heel leuk om te zien hoe zo'n dure madame, die zichzelf al een hele tijd bedroog, ten val komt. (Dus toch een komedie?) Ook interessant, dat dure leven, en hoe alle tekenen erop wijzen dat het niet goed zit. Jasmines man bedriegt haar, en hij verkrijgt zijn geld niet eerlijk. Het echtpaar zet zelfs haar zus en man af, zij ontfutselen hen het geld dat zij gewonnen hebben in een loterij.  Zogenaamd om het goed te beleggen.
Het adoptief zusje dat Jasmine moet redden in haar nood als ze alles verloren heeft - haar man heeft zelfmoord gepleegd in de cel - is zo gewoon als het maar zijn kan. Ze heeft een gewone vriend (nadat ze de man met het lot uit de loterij verloren heeft na dat debacle met haar zwager) en een gewoon baantje. Alles, waar Jasmine op neerkijkt.

Met haar adoptief zusje
 
Jasmine kan het helemaal niet meer vinden in het leven, nu ze haar rijkdom en aanzien kwijt is. Ze leert wat meer over computers en werkt bij een tandarts. Ze wil designer worden.
Ze krijgt de kans van haar leven als een rijk heer zich aandient, bij wie zij zich voorstelt als interieurontwerpster. Als ze op het punt staan ringen te kopen, komt haar ex-zwager opeens op de proppen en onthult in een paar zinnen haar werkelijke achtergrond.
Intussen kondigt haar man aan dat hij haar gaat verlaten. Uit wraak geeft ze hem aan bij de politie.
Later blijkt dat ze ook haar zoon kwijt is. Niemand die haar volgens haar moet redden, wil dat nog.
Zo wordt haar verlies definitief. Haar zus keert terug bij haar 'gewone geliefde', Jasmine staat op straat. Ze is verslaafd aan de drank en aan de pillen, ze praat de hele tijd in zichzelf. Kapot.

PS: Misschien is het ook wel moeilijk om een film met zo'n harde les een komedie te noemen.

Jasmine aan het eind

L.A. Confidential - Curtis Hanson

Film uit 1997, geregisseerd door Curtis Hanson, met in de hoofdrollen Kim Basinger,

Kevin Spacey,
 
        
Russell Crowe
 

en Guy Pearce.
 
 
De mannen zijn alle drie agenten - met elk een verschillende rol: respectievelijk de man met de contacten, de bruut, en de Piet Precies - in het bestrijden van de misdaad. Het gaat om drugs, seks en vooral corruptie in het Hollywood van de jaren 50. De film bestaat uit tal van puzzelstukjes die aan het eind allemaal in elkaar passen
De film is gemaakt naar het boek van James Ellroy van 1990 met dezelfde titel; de naam Confidential is de naam van een roddelblad. (In de film Hush-Hush, geleid door Danny de Vito.)
Hanson won een Oscar voor deze film.
 
Ik vond het een redelijk ontspannende, tegelijk spannende film. Ik ben niet echt dol op dit genre, met dat vele geweld, en die hele korte scenes waarmee je het maar moet doen. Je begrijpt soms niet wat je ziet, of waarom. Ook verwarde ik de agenten Jack Vincennes en Bud White (respectievelijk Spacey en Russell Crowe) met elkaar.
Kim Basinger wordt in de kritieke enorm geprezen.
Okay.
Na een zaterdagavond Biutiful met al zijn zwaarte was dit even andere thee.
 
 

 
 

Yo también - Antonio Naharro en Álvaro Pastor


 
filmposter

Op aanraden van Marianne Nieuwenhuis, lerares Spaans, gisteravond de film Yo también gekeken.
Hoofdpersoon is een 34-jarige man met het Down-syndroom. Hij is zeer ontwikkeld door een intellectuele opvoeding van zijn ouders, vooral zijn moeder. Hij heeft zelfs een universitaire graad behaald. Hij krijgt werk op een kantoor voor sociale dienstverlening aan gehandicapten, en wordt verliefd op Laura. Laura wordt als een del gezien door iedereen op kantoor. Dat is ze ook wel. Tussen haar en Daniel ontstaat een hechte vriendschap, maar voor Daniel is dat niet genoeg. Hij is verliefd en wil een liefdesrelatie met haar.
Daniel en Laura
Parallel speelt de liefde tussen twee jonge mensen met het Down-syndroom. Die liefde kan wel in vervulling gaan, ondanks de aanvankelijke tegenwerking van de moeder van het meisje.
Laura en Daniel bedrijven één keer samen de liefde, op een Nieuwjaarsdag. Daarna zal de vriendschap blijven bestaan, maar Daniel zal zijn lijden achter een lach moeten verbergen.
Voor Laura is deze daad mogelijk omdat haar vader op zijn sterfbed haar om vergeving heeft gevraagd. Het is met Daniel de eerste keer dat ze de liefde zal bedrijven. Met al die andere mannen uit haar verleden had ze alleen maar seks.

Ik was een beetje sceptisch voordat ik de film had gezien, maar gaandeweg ging dat helemaal over. Pablo Pineda boeide me enorm. Hij heeft ook in het echt gestudeerd, opvoedingspsychologie. Hij is leraar te Malaga, en wil in zijn vak carrière maken, niet in de filmindustrie.
Pablo Pineda
 
Zijn tegenspeelster is Lola Dueñas.
Lola Dueñas
 
De film is van 2009 en staat onder regie van Antonio Naharro en Álvaro Pastor.
Ook de beelden van balletlessen aan mensen met het syndroom van Down zijn indrukwekkend.
De film grijpt aan, omdat je de onmogelijkheid van de liefde voelt aan beide kanten. Het is pijnlijk, het meeste natuurlijk voor Daniel.

Verder heb ik genoten van de mimiek van Pineda!
En ja: het was leuk voor het Spaans: kleine zinnetjes kon ik al goed verstaan!

Diarios de motocicleta - Walter Salles

Filmposter, met 'Che'

Dit is een film van 2004, geregisseerd door Walter Salles. Het is een biopic, dat wil zeggen een biografische film. Het betreft een deel van het leven van Ernesto Che Guevara en zijn verre neef Alberto Granado.
 
de verre neef
Beide Argentijnen trekken op jeugdige leeftijd per motorfiets, bijgenaamd La Poderosa, de Machtige dwars door Zuid-Amerika.
De hoofdrollen worden vertolkt door respectievelijk Gael Garcia Bernal en Rodrigo de la Serna. De film behaalde enkele prijzen.
Het verhaal gaat over de reis van de twee jongemannen van Buenos Aires naar Bolivia. Che lijdt aan astma.
Ze trekken door de pampa's,

 
.... de pampa's
 
over de Andes
 
....  de Andes
 
en door de Atacama-woestijn.
 
 de Atacama-woestijn.
 
Het is een overlevingstocht met een half kapotte motor; halverwege reizen ze noodgedwongen te voet en liftend verder. Che is student medicijnen, gespecialiseerd in lepra, Alberto is biochemicus. Een van de laatste standplaatsen is een lepra-kolonie in een Peruviaans Amazone-bekken.

Er zijn prachtige beelden van het landschap, cameraman Eric Gautier ontving dan ook één van de prijzen voor zijn werk.
Op hun reis ontmoeten ze allerlei mensen uit de lagere klassen en standen. Aan het eind van de reis is Che veranderd van avonturier in strijder voor de gerechtigheid.
Waargebeurd verhaal, gebaseerd op de dagboeken van beide mannen.

De film komt qua levensbeschrijving soms erg 'heilig' over. Dat stoort.

Zoals iedereen Che Quevara kent

Los Abrazos Rotos - Pedro Almodóvar

Alweer een Spaanse film, in het kader van de Spaanse les. Marianne, la profesora de Español, leent dvd's uit, ter ondersteuning van haar lessen aan ons.
Welnu: bij het kijken haal ik uitdrukkingen als: qué tal? Algo mas? en dergelijke er al goed uit! Ik ga vooruit!

 
Filmposter, met Penélope Cruz
 
Het was een spannende, goeie film. De tijden wisselen elkaar steeds af, circa 1992 met ongeveer 2008. De film is van 2009, en wordt beschouwd als een film noir.
De prachtige Penélope Cruz is de hoofdpersoon, Lena of Magdalena. Zij is destijds getrouwd met haar rijke baas, Ernesto Martel,
 
José Luis Gómez, de bezeten echtgenoot
 
uit dankbaarheid omdat hij haar vader geholpen had toen die op sterven lag.
Maar Penélope wil na een paar jaar huwelijk uit werken als actrice. Haar man kan dat niet hebben, zo bezeten is hij van haar. Zij komt te werken bij de regisseur Mateo Blanco. Haar man laat haar volgen door zijn zoon met een camera.
 
 
Met elke pruik op is ze mooi
 
Er ontwikkelt zich een liefde tussen de regisseur Mateo en Lena. Nog altijd belet haar man haar in haar vrije bewegingen. Als zij hem eindelijk de waarheid zegt, en dat ze weg wil, duwt hij haar de trap af.
De geliefden vertrekken voor een kleine vakantie. In die tijd zorgt de echtgenoot - die tevens de producer is - dat de film waarin zijn knappe vrouw de hoofdrol speelt, verpest wordt.
Op de terugreis naar huis wordt de minnares doodgereden. De regisseur wordt blind. Hij blijft zijn vak uitoefenen, nu onder de naam Harry Caine.
 


 
Mateo, alias Harry, regisseur
 
Stukje bij beetje worden alle raadselen uit het verleden onthuld. Ook de waarheid over de film met de geliefde minnares in de hoofdrol (getiteld Koffers en meisjes) raakt bekend: de rijke man/producer, heeft gezorgd dat alle slechte stukken gemonteerd werden.
Maar de naaste medewerker van de regisseur - tevens vroegere geliefde, en moeder van zijn zoon Diego - heeft alles bewaard. Mateo Blanco gaat de film opnieuw monteren.
 
 
Blanca Portillo, als Judith, de assistente van Mateo
 
 
 
Hier Blanca als man, in een andere film (Alatriste)
  

De regie van Los abrazos rotos (Broken embraces) is in handen van Pedro Almodóvar.

de geliefden bij het afscheid aan het strand
 


Afdaling in de vulkaan - Albert Helman

Het boek
 
Dit boek werd voor het eerst gepubliceerd in 1949. Ik kocht het op de Boekenmarkt aan de Amstel, augustus 2013, in een uitgave van 1986.
Zoals zo veel mensen had ik van Albert Helman De stille plantage gelezen, en omdat ik daar goede herinneringen aan bewaar, kocht ik zonder daar al te lang over te hoeven nadenken deze titel; samen met het boek Het vergeten gezicht, van dezelfde auteur (nog zelfs in plastic!). Samen voor € 4,--. (Een goede schoolatlas + een mij nog onbekend (Duits) boek van Eugen Drewermann, ook allebei voor € 2,-- per stuk, liet ik liggen. Alles bij elkaar vormden ze wel het bewijs dat deze markt leukere titels had dan die in Deventer!)
Afdaling in de vulkaan speelt in Mexico, ten tijde van het begin van de oorlog in Europa. Gezien het samenvallen van de Mexicaanse Revolutie

Revolutionair
 
en de Eerste Wereldoorlog moeten we het hier hebben over de tijd tussen 1910 en 1914. Een jaartal wordt nergens genoemd, maar het kan niet de Tweede wereldoorlog zijn (wat ik even dacht). Het klopt met de invoering van de elektriciteit in de rancho van de rancho der X Mysteries, en met de benaming Federalen en Agrariërs (Rurales), die een grote rol speelden in de revolutie.
Het boek maakt deel uit van een kwartet. Het eerste deel is De Rancho van de X Mysteries, het tweede deel deze Afdaling in de vulkaan. Het vergeten gezicht en Zusters van liefde vormen de andere delen van het breed opgezette Mexico-kwartet.

Sinds The Power and the Glory van Graham Green lees ik graag over Mexico. Dit verhaal, Afdaling is gauw verteld: de hoofdpersoon is Alberto, vriend van Don Salustiano. Alberto zoekt het  gezelschap van zijn oude vriend weer op nadat de regering de ranch van Salustiano in bezit heeft genomen om te verdelen onder de arme boeren en peones (horigen). Hij helpt zijn uiterst beminnelijke - en overigens ook zeer positief voorgestelde - gastheer bij een revolutie, om zijn bezit weer terug te krijgen.
Allerlei personen uit de eerdere roman keren hier terug. Don Salustiano herovert zijn rancho, zonder er een schot voor gelost te hebben. Wel komt kolonel Moctezuma om, en is er het verraad van generaal Veytía. Maar halverwege de 'veldtocht' komt er al een vergelijk, en is de rancho terug bij de eigenaar. Die doet er vervolgens onverwachts afstand van ten gunste van zijn pas getrouwde neef Isidro, die de boel onmiddellijk moderniseert. Don Salustiano trouwt met Dona Anamaria van de ranch Trinidad. Alberto keert terug naar Europa.
Het hele boek is doorspekt met anekdotes en sprookjesachtige verhalen, allemaal erg leuk om te lezen. Wel wat wijdlopig, maar als je in het verhaal zit geeft dat niet. Ook vind ik de beschrijvingen van het land mooi, de bergen, het licht.
Alles bij elkaar maakt de verhaalkunst van Helman indruk. Er gebeurt niet eens zo veel, maar je komt zo goed in de sfeer die past bij Mexico.

Ik heb mijn best gedaan om dit verhaal in te passen in het grotere verhaal van de Mexicaanse revolutie.
 
Nog eentje
 
Maar dat is me niet gelukt, daarvoor moet je toch méér weten dan ik doe. Wat ik wel al wist, komt ook in dit boek tot uiting: een groot wantrouwen tegen de katholieke kerk, en de allesoverheersende corruptie bij de machthebbers.
Overigens vond ik het boek tamelijk braaf en lievig, vooral over de hacendado, die wel heilig lijkt.
Schokkend was wel weer de beschrijving van de dood van de verrader Veytía: opgehangen aan een boom door de revolutionairen (niet door Salustiano, of course!). Niet, teneinde zijn nek te breken, maar om met schoppen van een kring van rebellen zijn bungelende lichaam tegen de stam stuk te slaan, waardoor ten slotte de schedel brak.

De titel van het verhaal slaat op Don Salustiano: hij voelt zich zwavelzoeker. Dit is een vergelijking die teruggaat op Generaal Hernán Cortés (landt in 1519 in Mexico).

 
Hernán Cortés
 
Cortés dreigde de oorlog te verliezen, maar vond met enkele getrouwen zwavel, door afdaling in de vulkaan, 'in de ingewanden van (zijn) eigen land'. Zwavel heeft daarmee de betekenis van: 'oorlogskans en overwinning.' Zo voelt ook Don Salustiano zich zwavelzoeker op zijn missie zijn land terug te krijgen.
de Popocatepetl: de man die rookt
 
 
Iztaccihuatl, de 2 vulkanen die Helman noemt. Deze is 'de vrouw die slaapt.'
 
 
de trans-Mexicaanse vulkanengordel

In het nawoord vertelt Helman (pseudoniem van Lou Lichtveld, een strijder in de Spaanse Burgeroorlog, wiens naam ik ook tegenkwam in Fanny Schoonheyt) dat hij bij het schrijven van dit boek steeds zijn buurman Pablo Casals op de cello solo-sonates van Bach hoorde oefenen.

De schrijver
 
Vlag Mexico; slang, adelaar en cactus noemt Helman in zijn roman: de slang als beeld van slimheid en voorzichtigheid tegenover de schurken; alleen een adelaar kan het gespuis aan, maar die is vleugellam op de cactus van de corruptie (p.42)