Soms treft een foto uit de krant je bijzonder. Kijk maar eens naar dit kindje, afgebeeld in de Trouw van dinsdag 5 januari:
Het onderwerp dat bij de foto hoorde was Acht Asieltaboes doorbroken; bij die taboes horen bijvoorbeeld geen voorrang meer krijgen bij een sociale huurwoning, of jaren moeten wachten op gezinshereniging.
Maar het gaat me nu niet om de vluchtelingen - al moet ik zeggen dat dit kind me recht in mijn hart keek - het ging me om de fotograaf, Catrinus van der Veen. Ik kende hem helemaal niet, terwijl hij al veel meer prachtige foto's gepubliceerd heeft. Ik geef hier een kleine bloemlezing:
Koning Willem Alexander bij de opening van de Royal A-Ware dairy farm, Heerenveen.
Foto uit de Leeuwarder Courant, die ook geplaatst werd door de New York Times, bij de foto's van de dag.
Vliegtuigspotters, NRC-reader
Ik weet niet uit welk jaar, Brabants Dagblad
Vermaak op de dijk, in de storm,
Diederik Samson van boven, The Post online
Skûtsjesilen
Groningen, opening eerste digitale 3D-filmzaal, Infoversum
Losse foto; langs de zeedijk vliegt een scholekster boven een tulpenveld.
Nu echt: skûtsjesilen
Vierhonderd Friese paarden langs het strand bij Callantsoog, recordpoging. Stoet van meer dan een halve kilometer lang.
En hier de fotojournalist zelf, in dienst bij Fotobureau Noord Nederland.
Deze film is als het ware gebouwd rondom het Strijkkwartet van Beethoven, nummer 14 Opus 131.
De groep musici die dit stuk repeteren bestaat intussen 25 jaar, The Fugue String Quartet is hun naam.
Het verhaal dat nu volgt is geschreven door Seth Grossman en Yaron Zilberman, die ook de regie van de film had.
In het begin van de film ontdekt de cellist van het kwartet, Peter, dat hij het begin van Parkinson heeft. Dat maakt een einde aan zijn carrière, hoe snel, is niet meteen gezegd.
Christopher Walken speelt de cellist Peter. Hij maakt als mens de meeste indruk, hij is de wijste. Hij houdt als enige waardigheid, en let op het voortbestaan van het kwartet.
Walken als acteur vond ik ook zeer indrukwekkend, ik kende hem niet van deze kant.
Dit probleem van het aanstaande vertrek van de cellist roept op de een of andere manier nieuwe problemen op: de tweede vioolspeler, Robert Gelbart, wil nu - een beetje opgestookt door zijn hardloopvriendin - meteen van rol wisselen met de eerste vioolspeler. Dat is Daniel Lerner, gespeeld door Mark Ivanir.
Eerste violist, Daniel, gespeeld door Mark Ivanir. Animositeit tussen hem en Robert. Daniel is heel wetenschappelijk en precies aangelegd, Robert meer gepassioneerd.
Dit stuit op problemen, want Mark vindt Robert uitstekend, maar alleen als tweede violist. Bovendien heeft Robert zijn eigen vrouw tegen, Juliette, die ook deel uitmaakt van het trio.
Philip Seymour Hoffmann als tweede violist, Robert Gelbart.
Gefrustreerd omdat hij denkt dat zijn vrouw hem de mindere vindt van Daniel, belandt Robert in bed met zijn hardloopvriendin - zij is flamencodanseres.
Pilar, hardloopmaatje en geliefde voor één nacht van Robert
Om het nog wat ingewikkelder te maken: de dochter van Robert en Juliette, een zeer getalenteerd meisje dat les heeft van Daniel, belandt met Daniel in bed. Heel verbazingwekkend, want Daniel is een heel stuk ouder, hij is weliswaar weduwnaar maar was zelf ook niet op dit idee gekomen, als niet iemand (Robert?) hem gezegd had dat hij eens wat meer passie toe moest laten.
Dochter Alexandra Gelbart; talentvol, voor eventjes geliefde van Daniel.
De hele kwestie lijkt het kwartet op te zullen blazen, het huwelijk is stuk, de dochter verwijt haar moeder dat ze te weinig aandacht voor haar heeft gehad, de uiterst serieuze Daniel lijkt zichzelf ontrouw met deze 'amour fou'. Op een repetitie komt alle spanning naar buiten, en Robert is zo kwaad dat hij Daniel op zijn gezicht slaat. Peter toont zich dan de wijste, en stuurt ze allemaal zijn huis uit: zijn ze daar gek geworden!
Juliette en Robert in de taxi; zij is er ook op tegen dat hij de eerste viool wil gaan spelen. Dat maakt hem woest.
Uiteindelijk komt alles op zijn pootjes terecht: dochter Alexandra verbreekt de relatie met Daniel en ziet in wat haar ouders gemeen hebben; het echtpaar verzoent zich; er wordt niet van vioolpartij gewisseld. Wel spelen de vier musici de laatste keer met de partituren dicht - een kleine overwinning voor Robert. Peter speelt voor de laatste keer. Maar omdat het stuk - dat uit zeven delen bestaat - 'attaca' gespeeld wordt, zoals Beethoven het wilde, redt hij het niet helemaal tot het einde. Voor het laatste gedeelte van het muziekstuk komt zijn opvolgster en neemt zijn plaats in. Peter verdwijnt van het toneel, maar The Fugue blijft bestaan.
Het bijzondere aan deze film is dat je uitgebeeld ziet hoe topmusici aan het werk zijn. Dat geeft heel veel diepgang, en het maakt de film interessant. Op mij komt het heel geloofwaardig, ja indrukwekkend over.
Het moet heel wat gevergd hebben om de acteurs te laten acteren dat ze spelen; maar ook dat lukt. Het meest indrukwekkend vond ik Walken, omdat hij zo standvastig bleef. Een prachtig gezicht heeft hij voor deze rol.
Christopher Walken met cello.
Iemand zegt in de film, dat grote componisten allemaal het strijkkwartet gebruikten om hun diepste emoties te uiten.
Dit kwartet van Beethoven is in mineur geschreven, het is de muziek die Schubert in de laatste dagen van zijn leven alleen maar wilde horen. Voor Schubert ging niets meer boven dit strijkkwartet.
Ik zelf vind dit stuk, met deze film erbij, een mooi begin om eens wat meer te gaan genieten van strijkkwartetten. Ik vond ze - vooral die van Beethoven - altijd nog te moeilijk. Maar deze film heeft de muziek ook een beetje toegankelijker gemaakt; in elk geval ben ik er nu nieuwsgieriger naar.
Ik voeg hier twee uitvoeringen toe: een prachtige van het Alban Berg Kwartet, en een tweede met de muziekpartituur. Ik merk hoe ik met het notenbeeld erbij veel meer oppik.
Hier eerst nog regisseur Yaron Zilberman
Strijkkwartet Beethoven door Alban Berg kwartet
Strijkkwartet samen met partituur, Tacacs Quartett
Ik heb erg genoten van Walk the Line, over het jonge leven van Johny Cash. De hoofdrol werd gespeeld door Joaquin Phoenix, van wie ik sinds The Master, van Paul Anderson (2010) een grote fan ben.
Dit zijn Johny Cash en zijn geliefde June Carter in het echt
En dit is de June Carter in de film, een prachtige rol van Reese Witherspoon.
Ik ben van huis uit niet een échte Johny Cash-fan, al vond ik Ring of Fire altijd wel een erg goed lied. Maar dat doet natuurlijk niets af aan een goede biografische film.
Een liefdesscene tussen de twee muzikanten, die trouwens een tijdlang vooral bevriend waren. June Carter was helemaal niet gediend van bepaalde karaktertrekken van Cash, en liet dat goed merken.
De film begint met een opname in de Folsom State Prison, in 1968. Terwijl het publiek op Cash wacht, mijmert hij bij een grote cirkelzaag. We gaan terug naar zijn verleden. Hij was de zoon van een katoenplukker. Zijn iets oudere broer, die alles beter lijkt te doen dan hij, en dominee wil worden, komt om het leven bij een ongeluk met net zo'n cirkelzaag. Sinds die tijd gaat het erg slecht met de relatie tussen Johny en zijn vader. Vergeleken bij het overleden kind vindt zijn vader hem helemaal niks. Zo gaat hij ook over zichzelf denken.
Hij gaat in dienst, naar Duitsland, en trouwt met zijn jeugdliefde, Vivian Liberto. Ze krijgen twee kinderen. Johny krijgt het voor mekaar een plaat op te laten nemen, bij Sam Philips van Sun Records, over een gevangenis. De plaat wordt direct een succes, en Cash zit gelijk volop in de optredens. Bij een daarvan ontmoet hij June Carter.
Ze zijn dikwijls bij elkaar, vanwege de tournees samen en de gezamenlijke optredens. Cash's vrouw Vivian vindt dat allemaal maar niks. Cash raakt aan de peppillen. June Carter wijst dat resoluut af. Het wordt zo erg met Cash, dat hij wordt gearresteerd en in de gevangenis belandt.
Daarna verslechtert de verhouding met zijn vader nog veel erger.
Zijn huwelijk strandt. Hij koopt een huis in het bos. Daar vindt een gigantische aanvaring met zijn vader plaats. June en haar ouders blijven bij hem, terwijl ze alle pillen uit huis hebben gehaald. Hij kickt af.
De liefde tussen Carter en Cash is buitengewoon mooi vertolkt, heel overtuigend. Zij is vrolijk, en heel oprecht. Ze durft de relatie met hem niet aan, omdat hij zo onverantwoordelijk kan doen. Hij is gek op haar, en is wie hij is.
En na zo veel jaar kan en wil hij niet meer zonder haar als zijn vrouw leven. Omdat ze blijft weigeren verzint hij een truc: terwijl ze op het podium Jackson zingen, stopt hij met zingen, en zegt dat hij alleen nog verder zingt als ze met hem trouwen wil.
Ze zegt ja. Een prachtige scene.
Bij de aftiteling lezen we dat ze zo'n dertig jaar getrouwd zijn geweest. Ze hebben ook samen nog een kind gekregen. Ze overleden kort na elkaar, met een tussenpoos van vier maanden.
Een ongelooflijk verdrietige Cash. We maken hem mee op een ware tocht door de hel. En gelukkig weer terug.
Ook de verhouding met zijn vader wordt beter, samen met Carter. Daar krijgen we nog een stukje van mee in de film.
Het huwelijksaanzoek op het podium.
Trailer
Opmerkelijk vond ik, dat de liedjes echt ook gezongen werden door Joaquin Phoenix. Wat mij betreft prima, ook de stem komt aaardig overeen met die van Cash. Phoenix is ook bekend als muzikant/zanger, al is het dan niet bij mij. Ook Reese Witherspoon zong zelf.
Ik kan het niet laten één citaat te geven uit The Guardian, van Philip French:
What might have been a shallow, sentimental film is given considerable depth by the quality of the two central performances.
'Even Geduld aub' werd op Nieuwjaarsdag uitgezonden. Het was een opname, en daardoor was het voor mij iets gemakkelijker om over te bloggen, er staan al wat filmpjes van de show op YouTube. Want het is moeilijk om een cabaretier te verslaan, zelfs als je de hele tijd om hem hebt moeten lachen. Ik herinnerde me nog wel, dat hij op een gegeven moment achter mekaar dingen aan het zeggen was, rap en in ritme, als een geoliede machine die dingen uitbraakt... Maar bij God waar ging dat ook weer over? Het leek wel een rap-nummer...
En het eerste dat ik vond toen ik googelde was juist dat stukje uit de show: het jongetje dat met zijn vader naar een kinderboerderij gaat en de dieren opsomt...
Paard kip geit koe biggetje, biggetje
Of dat stukje 'Ik hoor je niet', een liedje van één regel, zo gemakkelijk toe te passen als je ergens geen zin in hebt. (Wat me aan het 'Oost-Indisch dement' van zijn Oma doet denken, uit dezelfde show.)
Ik hoor je niet, en Dialecten: Met de Groningers en hun 'natte tsee', en de Friezen die Jochem zelfs helpen als hij wat somber is, dan zet hij radio Friesland aan. 'Ze praten altijd alsof ze een kneepje in de billen krijgen, en gaan dan een stukje omhoog met hun stem. Alleen je weet nooit wáár.'
Ik wist niet, dat Myjer ook ernstig ziek is geweest, hij heeft een tumor aan het ruggenmerg gehad. Hij is daaraan geopereerd, en is geheel en al genezen! Het geluk dat hij ondervindt nu hij weer tijd van leven heeft, stráálde van hem af. Het mooiste - het was tevens het einde, het hoogtepunt van de show - was toen hij thuis kwam uit het ziekenhuis. Zijn vriendin had de slaapkamer versierd met balonnen. Zijn dochtertje (hij heeft twee heel jonge kinderen) stond zwijgend naar hem te kijken, ze wist niks te zeggen. Was ze boos op Papa? 'Als je het niet kunt zeggen, zing het dan maar', raadde Papa Jochem aan. Ze keek omhoog naar de balonnen. Je zag een filmpje van haar gezichtje op de achterwand, klein, blozende wangetjes, terwijl ze zong voor Papa: 'Lang zal hij leven, lang zal hij leven....'
Heel ontroerend.
Myjer is van een heel ander kaliber dan Finkers, maar ook een groot vakman, Ik ken hem als de ADHD-cabaretier, die naam maakt hij nog steeds waar.
Op Oudejaarsavond trad live Herman Finkers op, vanuit de Stadsschouwburg te Leiden.
Op Nieuwjaarsdag was er een opname te zien van Jochem Myjer uit Carré. Twee cabaretiers die beiden levensbedreigend ziek zijn geweest, en tot mijn grote dankbaarheid weer helemaal terug zijn. Ik blog hier over Herman Finkers. Een cabaretier om van te houden.
Het decor bij Herman Finkers was geheel en al scheef: de tafel, zijn pak, zijn schoenen en sokken. De hele wereld is scheef aan het groeien, was de hoofdboodschap. 'Na een jaar vol vluchtelingen, terreur, oorlog en aanslagen is het mijn taak om daar voor u een grappige avond van te maken.'
Herman Finkers laakt wel, maar wordt nergens onplezierig. Ik wou dat ik zijn grappen onthield. Het zijn altijd echte Finkers-grappen, met leuke onverwachte omkeringen en woordspelingen. Zoals bijvoorbeeld Christus die over het water loopt een voorbeeld van onnatuurlijkheid is.
Ik heb een paar van zijn grappen hier genoteerd, om een klein beetje een beeld te krijgen. Maar natuurlijk moet je hem zelf zien en horen om te kunnen oordelen! Desondanks:
Het nieuws komt tegenwoordig vooral via Twitter: zit je aan je eitje bij het otnbijt, komt er opeens een piep uit je broekzak. Blijkt er weer iemand door Isis te zijn onthoofd. Dat maakt het toch wel heel anders het kapje van je eitje af te slaan.
Onthoofding van Isis komt bij je ontbijtje op Twitter binnen
Paul de Leeuw, Boeddha
Hij mist de tuinkabouters, hij is nu eenmaal iemand die daarvan houdt. Maar in plaats daarvan ziet hij overal boeddha-beeldjes. Allemaal Paul de Leeuwtjes. Paul de Leeuw met een hengelte, op een bruggetje...
Boeddha als tuinkabouter
Neger mogen we niet meer zeggen, het is een belediging, en herinnert aan het slavernijverleden. Neger betekent glanzend zwart. Een Tukker betekent domme heikneuter. Niemand in Twente die daar aanstoot aan neemt, integendeel, Tukkers zijn er trots op. Hij stelde voor de termen 'neger' en 'Tukker' als goedmakertje voor het slavernijverleden te verwisselen. Een Twentenaar is dan 'glanzend zwart', de 'Driekusman' zou dan meteen doorgaan voor vlotte negermuziek. Een neger voortaan een domme heikneuter...
De Driekusman, vlotte negermuziek.
'Ik wil niet de filosoof uithangen, maar wat gaat de tijd snel,' herinnert hij aan een uitspraak van Danny de Munck. Een poosje later komt het item 'kernreactor' ter sprake: 'Weet u nog, kernreactoren? De kans dat het mis ging was één op de miljoen jaar. Ik wil niet de filosoof uithangen, maar wat gaat de tijd toch snel.'
De voorganger van Sander Dekker vond dat hij als geen ander geschikt was om te snijden in de kunst, omdat hij nergens verstand van had. 'Je zal zo'n chirurg hebben!' Nee, het kabinet moest eens verplicht de-radicaliseren.
Halbe Zijlstra was de voorganger van Sander Dekker, die vrolijk snijden kon omdathij nergens verstand van had. Je zal zo'n chirurg hebben!
Met een glas champagne wenste hij Youp van 't Hek een goede revalidatie toe, hoe aardig!
De actualiteit werd niet vergeten, met die vleug diepzinnigheid waar ik bij hem zo van houd. Neem nou die tank van $ 5.000.000,--, in dat 'ellendig kapot geschoten stuk land.' Er wordt een kruisje op gezet, en in minder dan één seconde is hij weg.'Wat had er niet voor goeds gedaan kunnen worden met dat geld. 'Ja, Lucebert zei het al: alles van waarde is weerloos.'
Tank van $ 5.000.000,00: Alles van waarde is weerloos.
Dan een heel leuk stukje over Wilders: hij wil niet met Hitler vergeleken worden. Finkers wel, daar komt hij tenminste goed van af. Maar waar is waar: er wás wat met die Hitler....Zijn haar zat zo raar. Maar vergeleken met Wilders zat dat van Hitler nog leuk. En vergeleken met Samson had hij zelfs een prachtige kop met haar...
Er was wat met die Hitler... Hij had raar haar. Hoewel ik het leuker vond zitten dan bij Wilders. En bij Samson vergeleken had hij zelfs een mooie kop met haar.
Finkers mag de PVV wel. Alleen dat elitair filosofische gelul mocht wel wat minder, al die nuanceringen, enerzijds, anderzijds.... Als er weer eens een PVV-vergadering kwam, zou hij vragen: 'willen jullie méér of minder intelligentie', dát zou de zaak nog eens bij de kern aanvatten zijn.
Willen jullie méér of minder intelligentie? Dáár draait het toch eigenlijk om?
Het slot was het allerprachtigste en ontroerde mij. Finkers wilde zowel de kijk- als de waarderingscijfers omhoog krikken. Voor de waardering ging hij een stukje voorlezen van Benedictus van Nursia, en voor de kijkcijfers danste een naakte vrouw een prachtige stukje ballet.
Prachtig naakte dans
Benedictus van Nursia
Benedictus van Nursia, ongeveer 500 na Christus, was de grondlegger van Europa (door het stichten van kloosters over heel Europa. AdW). Hij was tegen multitasken. Terwijl Finkers sprak, voerde de naakte vrouw zeer decent een prachtig ballet uit. 'Ik vermoed dat u nu heel erg aan het multitasken bent,' zei Finkers.
Hij vervolgde de regel van Benedictus: de wereld is niet zinloos. Zou hij zinloos zijn, dan zou dat betekenen dat hij al volmaakt was. Alles wat imperfect is, streeft naar perfectie. Daar kunnen wij allemaal aan bijdragen door het inbrengen van kwetsbaarheid, schoonheid en zachtheid.
Het kalifaat is tegen muziek. Hij hoorde laatst een dominee zeggen dat 'God niet zingt.' Die had zeker nog nooit de wind in de bomen horen ruisen, een vogel horen fluiten, of een baby horen klokken aan de borst van zijn moeder. God zingt wel... voor dovemansoren.'
... nog nooit een baby horen klokken aan de borst van zijn moeder....
Dan laat hij een stukje van Ubi Caritas horen, een werk van Ola Gjeilo. Het staat bij ons op het programma voor het Passieconcet. Ubi caritas: waar zachtheid en liefde wonen, daar is God.
Het tilde mij helemaal op!
En met een boodschap beëindigde hij zijn 'preek':
'Hebt elkander, lief, gelijk Yvo Niehe zichzelf.'- De slotwoorden van de preek.
Hier het prachtige Ubi Caritas van Gjeilo; in zijn geheel.
Het bijzondere aan Herman Finkers vind ik, dat hij zo aardig is. Hij zégt alles, en is desondanks voor niemand vervelend.
En ten slotte vind ik het fantastisch dat hij spiritueel inspireert. Héél, héél mooi!
